Cerae
species
quo
modo
mutari
de¬
beant.
Cera
noua
quan¬
do
vtilis.
Cerae
albae
vsus.
786
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
quàm
oleum
solum
potest,
vt
calefaciat,
vel
refrigeret,
exiccet,
vel
humectet:
emolliat,
vel
induret,
astringatque,
vel
concoquat,
vel
digcrat,
vel
dolorem
sedat,
modò
oleum
&
cera
parti
affectę,
&
morbo
eius
sint
accommodata.
Nam
aliud
ventriculo,
aliudie
cori,
aliud
lieni,
aliud
vtero,
aliud
pectori
conuenit.
MATHETES,
Quot
modis
fiunt
cerata?
GERON,
Varijs.
primum
ex
cera,
&
o¬
leo,
sicut
etiam
veteres
facere
consueuerunt,
sic
tamen,
vt
ad
cerae
vnciam,
olei
triens
ponatur:
aut
certè
prout
liquidiùs,
aut
solidi¬
ùs
habere
volueris.
Deinde
ex
emplastris
oleo
liquatis,
cùm
scili¬
cet
pars
affecta
emplastri
duriciem
ferre
nequit.
Sic
enim
cera¬
tùm
fit,
vt
firmiùs,
&
tenaciùs
adhaereat,
quàm
vnguentum.
mol¬
liùs
autem
sit
quàm
emplastrum.
Interdum
etiam
ex
resina
cum
alijs,
vt
magis
adhaereat:
interdum
ex
puluere
quorundam.
Hu¬
ius
autem
sumitur
drachma,
vel
duplum
eius:
olei,
vel
succorum
vncia:
cerae
durę
drachmę
quinque,
vel
semuncia
tantum:
resinae
momentum.
nullum
autem
aliud
cohaerens
adiungitur.
Cùm
e¬
nim
lacrymae
quaedam
induntur,
vt
pix,
minus
cerae
addi
solet,
aut
argenti
spuma
diutiùs
in
oleis,
aut
adipibus
coqui.
Sin
autem
seuum,
quod
adipe
duriùs
est,
misturae
imponatur,
minus
cerae
&
resinae
reliquis
adiungetur.
OBSERVATIO.
Pro
actionis
quam
exequi
desideramus,
&
temporis
ratio¬
ne,
cerae
species
mutari
debent.
Nam
si
quid
solui,
vt
thorax,
aut
alia
quaeuis
pars
astricta,
aut
dilatari,
aut
emolliri
postulat,
aut
si
dolor
leniendus
est,
cera
noua,
recens
&
pinguis,
vel
quae
facilè
e¬
mollescat,
eligenda
est.
Sin
autem
refrigerari
quippiam,
siccari,
repelli,
indurari,
astringíque
oporteat,
recens
cera
candida
adde¬
tur.
Nam
quae
adiaphona
seu
pellucida
euasit,
aquae
fortis
acri¬
moniam
seruat.
Noua
autem
frequenti
lotione
ob
pinguem
il¬
lam
&
aëriam
essentiae
suae
portionem,
indiget,
vel
irrigata
aqua
frigida,
&
aceto
quod
inter
dealbandum
additur,
indurata
siccior,
&
frigidior
redditur.
Rectè
igitur
vnguentum
resumptorium,
&
alia
resoluentia
ex
flaua
recentíque
cera,
quae
facilè
mollescat,
uel
liquescat:
ceratum
autem
refrigerans
Galeni
ex
alba
componitur,
&
in
hyeme
plus
cerae,
minus
olei
admiscetur.
nam
quae
tunc
fa¬
cilè
liquescunt,
diutiùs
coqui
solent.
Cùm
itaque
varia
cerato¬
rum
componendorum
ratio
existat,
ea
quę
verè
cerata
dicuntur,
partim
ab
unguentis,
&
linimentis
differunt,
quòd
ceram
recipi¬
ant
vnguentum
enim
rosaceum
ceratum
dici
posset,
si
cerae
esset
particeps.
reliqua
autem,
quae
resinas,
lacrymas,
&
alia
simplicia
sicca
recipiunt,
emplastra
veriùs
quàm
cerata
dicuntur:
vt
quod
ad
Arnoldum
refertur.
Si
itaque
ceratum
crassiùs,
&
duriùs
esse
cupias,