COMMENT.
SECVNDI
DIALOGVS
VIII.
853
guisque,
&
si
minùs
quàm
par
est,
exerceatur,
moderatus
eius
v¬
sus
laudatur,
ita
tamen,
vt
virium
ratio
habeatur.
Immodera¬
tus
autem,
sicut
etiam
largior
missio
sanguinis,
vires
resoluit,
cor¬
pus
in
frigidam
intemperiem
deducit,
natiuum
calorem
extra¬
hens:
atque
hinc
etiam
morbos
auget:
minùs
item,
frigido
&
sic¬
co
temperamento
praeditis
vtilis
est.
Nam
hi
saepè
in
extremam
siccitatem,
aut
marcorem
inde
perueniunt.
Idem
periculum,
aut
majus
imminet
aegro,
si
calidus
&
siccus,
gracilis,
modicique
san¬
guinis
particeps
fuerit.
Quòd
si
vna
tantum
in
parte
vitium
exi¬
stat,
corpore
toto
vacuo
&
puro,
facilior
erit
curatio.
Hoc
autem
obseruandum
sudationem
in
cauernis,
quarum
suprà
memini,
calidis
temperamentis
omnibus
esse
insalubrem.
In
Germania
nostra,
tepidaria,
aut
sudatoria
communia
talium
laconicorum
loco
habentur.
Licet
hic
in
lauacri
aëre,
aut
hypocausto
conti¬
guo
aliquandiu
immorari,
vnde
corporis
meatus
adaperiantur,
antequàm
in
aquàm
descendatur.
MATHETES,
Quid
solium
dul¬
cis
aquae
proficere
potest?
GERON,
Temperatum
natura,
humi¬
das
&
moderatè
calidas
facultates
obtinet,
familiare
infantibus
&
pueris:
nam
cùm
calori
ipsorum
respondeat,
alimenta
ad
mem¬
bra
trahit,
eáque
crassiora
efficit,
&
corroborat,
vnde
etiam
bis
illi
quotidie
lauari
saepenumero
debent.
non
autem
diutiùs,
quàm
dum
rubere
incoeperint.
Nec
non
senibus,
in
pluribus
ipsorum
excrementis
discutiendis
confert,
quae
aliàs
ob
virium
imbecilli¬
tatem
propellere
nequeunt.
Et
cum
ea
salsa
sint,
dulcedine
sua
contemperat.
iam
mulieribus
quoque
ob
excrementicios
humo¬
res
ex
vsu
est.
Temperato
autem
homini,
non
ad
superfluos
hu¬
mores
resoluendos,
quibus
carer,
sed
ad
sordes
corporis,
sudorem
&
puluerem
abstergendos
idoneum
est.
quae
necessariò
cuiuis
etiam
sano
obueniunt:
magis
autem
sanguineo,
qui
multum
su¬
dat,
&
grauiter
olet.
Qui
ergo
neglectis
exercitijs
copioso
vtun.
tur
alimento,
&
multa
recrementa
in
extima
corporis
regione
congregant,
sudántque
plurimùm,
ijs
tale
balneum
non
solum
vtile,
sed
etiam
necessarium:
cum
eo
tamen,
vt
utraque
concoctio
prius
sit
absoluta,
&
ratio
totius
corporis
habita.
Praeterea
soli¬
um
illud
corpus
emollit,
vomitum
facilem
efficit,
partes
intentas
&
induratas
resoluit,
humores
liquat,
concoquit,
omnes
superua
caneos
&
inutiles,
qui
aut
in
carne,
aut
in
solidis
partibus
conti¬
nentur,
praecipuè
cuti
subiectas
euacuat:
vocem
iuuat:
lassitudi
nem
discutit:
maxime
si
oleum
aquae
mixtum
sit,
calorem
mode¬
ratum
conciliat,
intemperiem
inaequalem
corrigit,
somnum
pro¬
mouet,
praesertim
si
caput
perfundatur.
calorem
&
squalorem,
si
ex
itinere
ac
in
solatu
prouenerit,
remittit,
nisi
quis
diutiùs
in
eo
Immoderatus
laconiti
vsus
quibus
obsit
potis¬
simùm.
Solium
dulcis
a¬
quae,
siue
lauatio
Temperatum
bal¬
neum.
Quousque
laua¬
dum.
Temperato
homi¬
ni
quid
balneum
conferat.
Balneum
ex
a¬
qua,
oleo
mix¬
to
quibus
ex
vsus
sit.