867
Laconici, & la¬
uacri quis hodie
vsus sit.
Laconici seu ca¬
lidarij vsus.
Laconicum du¬
plex.
Laconici vires.
Laconicum hu¬
midum.
Humidum laco¬
nicum citra laua¬
tionem.
Laconicum qui¬
bus conueniat.
892 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
siccum, aut humidum: barbari stufam siccam vocant, & humidam.
Adhaec calidam quoque in solijs lauationem exercemus: frigi¬
dam non tentamus, nisi fortè in piscina, aut fluuio innatemus,
nec alium locum sudoribus abstergendis, quàm tepidarium, si¬
ue hypocaustum habemus. Laconico magis per se, & frequenti¬
us ad sordes corporum abstergendas vtimur, & lauatione volu¬
ptatis magis, quàm morborum gratia: ita fit, vt quò res praestan¬
tior, magis exolescere, & contemni soleat. MATHETES, Quid ca¬
lidarium praestare solet? GERON, Eius aër, sicut anteà indicatum
est, materias in toto corpore dispersas, siue per sanitatem, siue per
morbos, calefacit, fundit, aequat, cutem resoluit, sudorésque mo¬
uet, & cum illis excrementa cuti subiecta elicit. ins ima ad laua¬
tionem veluti praeparatio existit. Est autem duplex, siccum & hu¬
midum. rimum consistit in locis veluti cameratis testudinibus,
vel cauernis, proprio igne calidis, vel alijs aedificijs, quae ab exter¬
no igne subiecto calefiunt: in Germania hypocausta sudatoria, ad
id parantur: quae morbis pituitosis, inflationibus, tumoribusque
laxis contra naturam, & podagrae ex frigida materia contractae
nec non hydropicis prosunt. sicut clibanus, si aeger capite tantùm
exerto, linteis inuolutus ei imponatur. Humidum autem sudato¬
rium dicitur, in quo aër non ab igne, sed aquae vaporibus, qui
ibi exhalant, incaluit. Huius facultas, cùm ex aëria essentia con¬
stet, bifariam operatur, nempe & cuti admota, & per inspiratio¬
nem assumpta. eius aër facilius quàm sicci vires suas corporiit
nuat. Praeterea humores, qui nimiùm vel sicci, vel crassi, vel len¬
ti, vt pituita vitrea, parti alicui inhaerentes, humidiores, tenuio¬
res, & fluxiles magis quàm siccum laconicum efficere potest. Va¬
por autem, aërque ab aqua salsa, nitrosa, & sulphurea, etsi non plus
aequo siccus, aut humidus fiat, maiorem tamo nincidendi, exte¬
nuandi abstergendique facultatem obtinet, quàm siccum ipsum
sudatorium, non dico quàm humidum ex aqua dulci. quinetiam
cutis inde magis aperitur, vt excrementa exhalent. Quòd si vero
per se duntaxat absque lauatione adhibeatur, magis calefacit, exte¬
nuat, consumit, & siccat. At mutandus quotidie huius laconici
aër, ne corrumpatur, nec non aqua, vnde vapor attollitur, mun¬
da, pura, limpidáque esse debet, non coeno, non mulierum men¬
struis infecta, nec ab ijs qui elephantiasin, aut lepra, aut morbo
neapolitano laborant, vitiata. quia cùm humores ex vaporibus
hisce calefiunt, statim putrescunt, febrésque putridas, aut alios af¬
fectus similes progenerant. MATHETES, Omnibúsne conuenit
laconicum? GERON, Si aeger humidi & frigidi temperamenti
fuerit, & viscosis in toto corpore humoribus scateat, crassus, pin¬
guisque