867
Horror quando
ex balneo incidat
Exetenuatus
quod vtetur bal¬
neo.
Balneum dulcis
aquae, quibus se¬
bribus ex vsu sit.
Frigida lauatio
quid efficiat.
Soliuam frigidum
quibus conducat.
Temperatum bal¬
neum cur prius
consulatur.
Praepaastio ad
frigidùm balneum.
Fricidum balne¬
um quibus incom¬
modet.
856 DE MEDICINA VETERI ET: NOVA
num admittat, nec interna sub cunte excrementa per illos euacuen¬
tur, horror saepè comitatur, corpus autem primum augetur, de¬
inde imminuitur. Quare cum illud replendum est, eatenus in bal¬
neo immorandum est, dum illud intumescat: cum autem dige¬
redum, euacuandumque, dum tumor in illo contractus subsi¬
dat. At cùm tàm frigida, quàm calida aqua cutem cogat, & habi¬
tum corporis spissiorem reddat, is qui nimia exercitatione inani¬
tus est, extenuatúsque, primum calida vtetur, ne assumptum ali¬
mentum foràs erumpat, deinde frigida, sed non diu, ne quam ex
calida vtilitatem perceperit, longiore frigidae occursu abijciat.
Febribus ex frigidis, & crassis humoribus putrefactis post con¬
coctionem ex vsu est, vt quotidianae, & quartanae, quae ex hu¬
more melancholico originem habet: colico dolori, ex similibus
orto, etiam calentis aquae solium prodest: sic vt primum affecta¬
mem bra calidioribus vnguentis illinantur, anethino, gleucino,
marciato: aut obducantur nitro, aut sinapi, totumque corpus fri¬
cetur. Frigida lauatio totum corpus refrigerat, cutem densat, vi¬
res corroborat, iuuenibus duntaxat, carnosisque idoneum, qui
annum vigesimum quartum attingunt. In his biliosos humores
incrassat, appetentiam auget, sordes cutis abstergit, aliáque mem¬
bra purgat. Item ijs conuenit, qui bona victus ratione, cum aliâs,
tum in exercitijs subeundis vtuntur, nec non illis, qui ex itinere
per solem exiccati sunt. Veteres in sanis etiam solo balneo frigi¬
do, sine calidi interuentu vtebantur, si modo exercitatio praeces¬
sisset. MATHETES, In quibus frigidum solium competit? GERON,
Omnibus febribus, quae cum magna siccitate coniunctae sunt, si¬
ue in toto corpore ea superet, siue in eo membro; quod febris ve¬
luti focus est, & cuius etiam solidae particulae primùm immode¬
ratiùs sunt calefactae. Imò eiusmodi solium febres magis interdum
quàm calidum iuuat, simpléxque magis quàm si ex medicamen¬
tis refrigerantibus compositum sit, modò non sint ex erysipelate,
sed igneo tantum calore ortae. Porrò cum nos saepè certam aegro¬
rum naturae cognitionem desideremus, illíque interdum pauci
sanguinis, carnis & adipis, quae frigidae occursum ferre neque¬
unt, compotes existant, semper temperatum aquae dulcis balne¬
um prius ingrediendum esse, deinde frigidum consulimus. Nam
temperata lauatio imbecillium corporum gratia inuenta est, vt ea
pręcalefaciat, & ad frigidę solium pręparet, sicut robustorum, & sa¬
norum corporum exercitatio. At aegri non protinùs ex tempera¬
ta aqua in frigidam, sed paulatim ex temperata in tepidam: mox
in paulo minus quàm frigidam: postremo in simplicem frigidam
descendent, MATHETES, Quibus frigidum solium incommdat?
Geron,