89
TERRAM ET AVRVM DISPVTATIO 19
la, si carceres nominaueris, mortem illis data optione, tanquam mi¬
tiorem eligens anteponet, quare quisquis meam meruerit con¬
uersationem, ignarus tamen conditionis & naturae meę cre¬
diderit me occultum domi tenere, in reconditisque clausum lo¬
cis seruare, priuareque dulcissima qua tantum gaudeo libertate
mea, discurrendique & quocunque libuerit peruagandi facultate
quantumcunque is me amet, colat, amplexetur quotidie, & de¬
osculetur, nullo unquam tamen modo speret fruiturum se aliqua
mei iocunditate, imo contra si sua parte natura fuerit, ipse io¬
cundissimus atque letissimus continuo in summam miserabilem
que prolabitur tristiciam, animique moestitudinem. Si animo item fue¬
rit securo, nobili atque excelso, fit itidem quasi mutatis corporis
humoribus sorice pauidior, cuniculoque timidior, in cunctis
dubitare, frequentiusque errare & labi incipit. ex industrio fit
ignauus, ex solerte iners, siue uestiatur, siue cubet, siue nego¬
cietur. inter rusticandum quoque aut peregrinandum insidias un¬
dique semper sibi parari putat, cuncta ei suspitionem, cuncta ter¬
rorem incutiunt. fac uero fuerit facundissimus, lingua illi no¬
dis implicari uidebitur, fac uitae illum facilitas commendauerit,
fiet illico morosus & duro cerebro, sac promptitudo lauda¬
uerit, eius mox tarditatem & stupiditatem quisque accusabit, fac
denique doctrina, sapientia, ac genere clarus extiterit, non ali¬
ter tamen ac si nihil horum in eo uigeat, habebitur. ita prodest
uoluntati meae non conformem se habere, ita prodest non ui¬
uere moribus meis, repugnareque optimae ac dulcissimae na¬
turae meae, de qua hactenus haec dixisse uolui. Nunc ad ex¬
ponendas arduas quidem ac praepotentes uires meas ueniam
in quibus omne gloriae & excellentiae meae fundamentum iacietur
atque in primis ea quae terra primo utique laudi sibi & merito
sane attribuit, attingam uicos scilicet oppida, arces, urbes, tem¬
pla, fora, theatra, palacia, scoenas, circos, thermas, domos, au¬
las, pretoria. num ista quoque sibi sol audebit asscribere? num
haec quoque iactabit causa sua ita esse extructa atque magnifica¬
ta, qui se omnium quibus terra ornatur, bonorum auctorem esse
praedicauit? Dicat age, dicat si sapit, quid in his quae tam ma¬
C ji gna,