4
ALCHEMIAE
LIB.
I.
CAPVT
IIII.
De
Ampullis.
VAsa
sunt
conceptacula
&
fornaces.
Conceptacula
sunt,
quae
proximè
materiam
continent.
Materia
autem
vel
est
res
elaboranda,
vel
aliquid
medium,
in
quo
ela¬
boratur,
veluti
aqua,
arena,
ferri
scobs,
cinis:
&c:
Fiunt
autem
ex
metallis,
argilla,
&
vitro
potissimum:
praeferuntur
vi¬
trea
&
argillacea
firma.
Quaedam
etiam
è
ligno
conficiuntur
ad
suos
vsus.
E
metallis
plurimum
adhibetur
cuprum,
&
stannum,
in
nonnullis
etiam
fer¬
rum,
aurum
&
argentum:
&
cuprea
conceptacula
aliquando
inducuntur
stan¬
no.
E
vitro
duplici
probè
cocto,
&
bullis
carente
fiunt
conceptacula
rerum
acrium,
&
quae
diu
sustinere
debent
ignes.
Conceptacula
sunt
duorum
generum,
ampulla
nempe,
&
olla.
Ampulla
est
conceptaculum
magni
ventris,
desinentis
in
exitum
an¬
gustum
secundum
analogiam.
Varietas
ampullarum
quanquam
infinita
penè
est,
excellunt
tamen
in
vsu
Chymico
cucurbitae,
pelicanus,
phiola,
ampulla
recipiens
ouum
philo¬
sophicum,
&c.
Cucurbita
oblonga
est
è
ventre
ampliore
paulatim
in
collum
exilius
producta.
Id
collum
nonnunquam
continuum
est
totum,
nonnunquam
in¬
tersectum,
&
è
partibus
complicatilibus
factum,
quae
inseruntur
sibi
mu¬
tuo,
&
agglutinantur.
Est
&
in
aliquibus
rectum:
in
aliquibus
retortum:
vnde
illę
vocantur
cucur¬
bitae
rectae:
hae
retortae,
vel
bociae
&
cornettae,
vel
cornu
musae,
&c.
Rectae
cucurbitae
minores,
ab
vsu
separatoriae
nominantur.
Maiores,
qua¬
rum
collum
est
amplius,
vt
inseri
brachium
possit,
dicuntur
matulae.
Quae
ex
cupro
fiunt
vastae,
cum
collo
breuiore,
vesicae
nuncupantur:
&
eius
formae
conficiuntur
etiam
cacabi
è
figulina,
quorum
multitudo
compensat
istius
vastitatem.
Arabes
Aludelem
appellant
cucurbitam
sublimatoriam
colli
altioris,
plaerumque
ex
argilla
tenaci.
Quod
si
collum
orificij
est
angustioris
ac
res
fert,
dilatari
poterat
mol¬
lito
vitro
aut
metallo:
plaerumque
tamen
in
vitreis
caput
defringitur,
desi¬
gnato
prius
circulo
per
smirin:
postea
circumposito
filo
sulphurato
sextu¬
plo,
&
incenso,
cùm
conflagrauit,
gutta
aquae
frigidae
instillata
facit
vt
dissi¬
liat,
quod
ipsum
etiam
frigidus
aër
&
halitus
praestat.
Loco
fili
vsurpamus
ferreos
circulos
ignitos,
quos
circumagimus
qua
parte
fracturam
desidera¬
mus,
&
frigidam
aspergimus.
Praefringi
&
frustellatim
forcipe
possunt,
&
li¬
maradi
extremitates.
Cucurbita
recta
in
pluribus
requirit
operculum,
quod
appellant
alembi¬
cum,
&
pileum.
Hoc
quoque
variarum
est
formarum.
Quoddam
est
turritum,
vt
quos