469
DE ENCHERIA.
43 [sic]
Itaque & sic est apparatus eius vt non detur sursum ascendendi via, sed seu
resolutus & colliquefactus potentialis humor, seu prolectatus, aut etiam
vaporis quidem forma productus, at dum deorsum reuocatur coagulatus,
per inferna prodit more stillicidij. Potissimum vsurpatur in his quae calor
ascensorius corrumperet, aut quae à fortibus spiritibus dissiparentur prius
quàm consistere possent. Vnde metallicis statim à liquatione subducendis,
&c. & aliàs imbecillibus quibus seruatas vires cupimus, congruit.
Ea est duplex: descensio & desudatio.
Descensio est cum eliquatus è re succus essentialis per suffurnium sub¬
ducitur & descendit.
Et huius modi sunt duo: vnus per fusionem, alter per deliquium. (Est
& tertius modus per deuaporationem, cum scilicet venae sulphurosae, aut bitumino¬
sae in perforatam laminam ferream stratae, & supra incensis lignis vruntur, quo
facto spiritus in siccum solum delatus concrescit instar pompholygis. Sed artifices
eius loco vtuntur sublimatione.)
Ille vsitatus est in fusilibus mineralium, potissimum verò metallorum
venis, postea etiam in adipibus, resinis, & similibus: & à Gebro tunc maxi¬
vocatur Descensio, cum calces metallorum fusione reducuntur, con¬
ueniens excoctioni metallorum per canales, vel super ligno, (ita enim ap¬
pellant) in qua è furno prodit canalis obliquus, & tendit sub furnum in pe¬
culiarem catinum: nec expectatur fusio totius, sed vt primum quid fluxit;
mota materia perlignum incuruum, (vnde alterum operi nomen) descen¬
ditur in suffurnium, ne ab igni iacturam patiatur.
Ita eliquari & resinosarum arborum ramenta possunt, aliaque pinguia,
quae tamen etiam in cortinis, lebetibus, ahenis, &c. Elaborantur. Loco li¬
quoris descendit nonnunquam vapor vnctuosus deorsum compulsus, qui
excipiendus est aqua lebetibus contenta, vbi coagulat. Solet autem tunc
plaerumque ferrea lamina perforata pro fundo vasis esse.
Famulatur eiusmodi descensio etiam commistionibus metallicis ex¬
actis, quibus tum metalla noua artificiosa producuntur, tum in se trans¬
mutantur extrinsecus, tum etiam gemmae conficiuntur nonnullae.
Descensio per deliquium est, cum impurae calces, sales, vel similia li¬
quabilia, seu per se, seu in sacculo, similive conceptaculo inclinatae crena¬
taeque tabellae imponuntur, vt in aëre vapido tabescentes purum succum
emittant. Apud veteres & haec operatio sudoris nomine explicata est. Sed
nunc destillatio per tabulam vocatur.
Perficitur etiam per ouorum acetabula suspensa, vel super bacillis di¬
sposita, dato foramine subterlabendi, aut in rimam recomposita illa collo¬
cantur. Solent bacillos super sartagine exceptura liquorem collocare, &
per fiscellam in puteum demittere; vt peragatur destillatio prope
quam,
Non¬