90
LIB.
II.
ALCHEMIAE
TRACT.
I.
TRACT.
I.
CAP.
III.
De
magisterio
figurae,
politurae,
&c.
Magisterium
qualitatis
manifestae
est,
cùm
res
in
sensilibus
formis
ela¬
boratur.
Haec
totuplex
est,
quotuplicia
sensilia,
circa
quae
exaltanda
Chymicus
in
rebus
occupatur.
Quaedam
tamen
propius
spectant
materiae
corpus,
quędam
sunt
formaliora.
Illius
generis
sunt
magisteria
figurae
(dispositionis
in
superficie,
aut
formae
externae,
&c.)
consistentiae.
Ibi
excellunt
politurae
gemmarum,
caelaturae
marmorum,
metallico¬
rum
&
aliorum
per
aquas
gradatorias,
coloritia
&
similia,
quae
magisteria
Chymici
plaerumque
reliquerunt
officinis
gemmariorum,
&
huiusmodi
ar¬
tificum.
Crystallus
in
angulos
figuratur
vel
contibus
vel
aeneo
orbe,
qui
insistit
ligneo
cum
asperso
puluere
smiridis.
Ei
circumacto
arctè
admouetur
lapis.
Formando
adamanti,
eiusdem
facit
puluis
tantum,
vt
aiunt,
&
mucro
quo
scalpitur
in
figuras,
vt
sequetur.
In
mollioribus
fila
ferrea
acuta,
obtusa
pro
rei
necessitate,
oblita
oleo
&
smiride,
idem
praestant.
Exemplum
cęlaturę
sit
tale
in
chalybe
vel
simili:
illine
pultem
è
plum¬
bagine
vel
caerussa
&
oleo
lini
factam,
designa
aut
graphis
describe
lacunas
erodendi
metalli,
exicca,
induc
coloritium
ex
aerugine,
arsenico
albo,
alu¬
mine
calcinato,
hydrargyro
sublimato,
sale
liquido,
paribus,
tritisque
in
pul¬
uerem
subtilem,
&
vrina
vel
aceto
vini
remistis,
&
adignem
parumper
calefactis.
Poteris
addere
aliquid
limaturae
ferri.
Illitum
ita
ferrum
ad¬
moue
prunis,
donec
caerussa
purpurascat,
postea
abrade:
caelatura
erit
nigra.
Fachsius.
Si
albam
requiris,
coloritium
sit
ex
hydrargyro
sublimato,
in
pulticu¬
lam
cum
aequalibus
vrinae
&
aceri
redacto,
quam
calenti
ferramento
indua
[unclear]
per
penicillum,
vt
antè,
(Caue
tibi
a
fumo,
à
quo
vt
sis
tutior,
praebibe
vinum
Zedoariae.)
Ita
caelatur
cuprum,
orichalcum,
argentum,
substrato
fundo
ex
pulti¬
cula
haematitae
cum
aqua
triti,
siccati,
posteaque
addita
farina
vitri
Veneti,
oleo
lini,
&
tribus
aut
quatuor
guttis
vernicis
liquidi,
in
pultem
redacti.
V¬
bi
illeueris
describe
formam
quae
placet.
Exiccato
impone
aquam
fortem,
quae
si
validior
iusto
est,
retundatur
solutione
pauci
hydrargyri
viui.
Si
sa¬
tis
altè
erosit,
ablue.
Fit
&
pauimentum
ex
haematitae
puluere
misto
cera.
Quaedam
inaequaliterr
caelantur
diuersis
temporibus,
opera
repetita
pro
altitudine
caellaturae,
&c.
Idem
Fachsius.
Ad
marmora
fit
pasta
vel
gradatoria
ex
his:
Hydrargyrus
subli¬
matus