469
DE MAGISTERIIS.
131
Magisterium geneseos in transmutatione est, cùm simpliciter ex vno
fit alterum re analoga (seu symbolica) ad aliam substantiam transmutata. Et
id quod transmutatione factum est, nobilius est, siue natura per se spectata,
siue vsu. (Itaque hic etiam à Physica haec ars discedit, cùm illa simpliciter substan¬
tiam in simplici generatione spectet, haec verò etiam vsum, ratione cuius res exalta¬
ri dicitur, quanquam id Physicus appellaret non substantiam, & modum eius
corruptionem, seu generationem secundum quid.)
Transit autem alterum in alterum, vel seruato genere proximo, vel
mutato. (Quanquam alias Physicum sit contraria genere conuenire & materia,
vnde & motus è contrario in contrarium non debebat facere heterogeneum, nisi
generatione aequiuoca, sed non semper id est proximum.)
Genus proximum seruatur, cùm species in se transmigrant, eidem
proximè subiunctae, vt cùm ex elemento fit elementum, veluti ex aqua aër.
Item ex lapide lapis alius, ex metallo metallum, ex argento aurum, &c.
Variae sunt eiusmodi transmutationes: (Nam in tota natura falsissimum
est, quod aiunt quidam, species rerum non transmutari, vel ipsis coquis indies vi¬
dentibus ex aqua fieri aerem, ex pinguibus aereis ignem, ex ligno cineres, ex caseis
vermes, ex his muscas, ex melle formicas, ex ouo auem, ex putribus varias bestias,
&c.) Sed maximè excellunt transformationes metallorum, & gemmarum,
quanquam non omnium nobis in tanta rerum vastitate abstrusitateque &
circumstantiarum varietate sit possibilis, nec quoduis migret in quoduis.
In transmutatione metallorum pro scopo est absolute quidem, id quod
praestantissimum est, aurum scilicet, postea verò etiam argentum, & tandem
reliqua quae nobilitate excellunt transmutandum. Et est in metallis faci¬
lior transformatio, quia inter se principio proximo (Mercuriali scilicet li¬
quore & halitu sulphureo coagulante) ambigunt, & distare videntur non
tam substantia, quàm accidentium absolutione: vnde & in natura eadem
massa metallica diuersas habet partes, quarum perfectissima est aurum, aliae
argentum, plumbum, ferrum, &c. Quae exeunt in sua forma imperfectionis
per segregationem. Studet autem artifex inuenire differentiam & gradum
imperfectionis, eaque introducere quae desunt, seu gradationum modis,
seu mistura. Eligit ea quae natura dedit optima & purissima: alia, quae ad¬
sunt impura, & degenerarunt, vt oleum & operam sit perditurus,
mittit.
Perfici potest transmutatio in omnibus metallis, atque etiam hydrar¬
gyro, & quae ad hunc reduci possunt communiter ad aurum vel argentum,
&c. Si ad communem materiam, mercurialem scilicet liquorem redigantur,
& vt in natura sit, anima sulphuris afflante coagulentur figanturque: (quod
sulphur ad aurum ex auro producendum est, & viribus actiuis ad seminalem vim
effectiuamque naturam exaltandum, quo materiae motum ad simile addat). Ad ar¬
gentum sumitur ex argento, & sic de alijs, licet non facilè instituatur in alia
trans¬
t 3