469
Lib 33. cap. 6.
Cap. 8.
138
LIB. II. ALCHEMIAE TRACT. I.
TRACT. I. CAP. XXI.
De Hydrargyri & similium artificiosa in metallum
transmutatione.
Vbi non naturae potissima virtus est, sed artis elucet industria, excellit
transmutatio argenti viui, cinabaris, stibij & similium in metalla.
Argentum viuum variis modis in metallum coagulare, & figere do¬
cent artifices. Eo autem nomine designatur primùm succus ille mineralis,
de quo in praecedente capite, qui est proxima metallorum materia, & nulla
re eget, nisi afflatu sulphuris dispositi ad coagulandum, in calore & matrice
debita. Postea mercurius artis, quem ex metallis educunt, quem eodem mo¬
do reducere possumus, vt priorem coagulamus: sed & in aliud metal¬
lum transformare, eo modo quo & vulgaris mutatur. Et de tali Picus ait,
se saepe vidisse mercurium plumbi & aeris in aurum & argentum transfor¬
mari.
Paracelsus item inquit: Mercurius Saturni vel Martis cum suo Real¬
gare in reuerberio calcinatur. Regulus reductus abit in perfectum me¬
tallum.
Tertio loco est argentum viuum vulgi, quod Plinio est hydrargy¬
rum.
"Distinguit is inter argentum viuum & hydrargyrum hoc modo, vt dicat
illud esse vomicam liquoris aeterni, lapidis cuiusdam in venis argenteis Hispa¬
niae inuenti, quod venenum sit rerum omnium: exedat & perrumpat vasa
permanans tabe dira, cuius vsus sit in repurgando auro, & aere inaurando, &c.
Hoc ex minio secundario excoqui aut parari ait, dum vel minium aereis mor¬
tariis pistillisque ex aceto teratur, vel patinis fictilibus impositum, ferrea con¬
cha caliceve coopertum argilla super illata, dein sub patinis accensum follibus
continuo igni, atque ita calicis sudore deterso, &c. Hodie inuenitur in cadmia
argentifera, quam cobaltum nominant, è qua exudat, aut etiam excutitur, vel
excoquitur è sua vena, veluti cinabari natiua. Nonnunquam & in lacus con¬
fluit, vnde exhauritur. Inuenitur & in fluminibus, cloacis, &c. Fortè illud
est liquor ille lacteus Mathesij, & potestate argentum, hoc argentum viuum
vulgi, &c.
Hoc autem argentum viuum interdum solitarium est, interdum me¬
tallis mistum, veluti cupro, ferro, plumbo, stanno, atque ita ad transmutatio¬
nem venit. Huius ratio primùm haec est:
Mercurij purgati partes mille in catino incalescant, donec incipiant
fumum emittere. Hoc apparente, elixyris rubei perfecti partem vnam rubrae
cerae inclusam proijce, & tecto catino ita ad ignem aliquantisper sine: vbi
coagulatum senseris, follibus ignem intende. Sine refrigescere, & mas¬
sam explora ad malleum, num respondeat naturae auri. Quod si fragilis
est,