469
DE MAGISTERIIS.
187
Imò & metalla facilè in gemmarum materiam vertuntur, & possunt reuo¬
cari ad classes mutuas, sicut & marcasitae. Inde Lazurium argentum, seu
lectrum refert, magnes ferrum, rubinus aurum, &c. Haec itaque compo¬
sitio non pro impostoria habenda est, sed pro proxima naturae imitatione.
Cùm enim principia sint analoga, ita vt videantur eadem substantiâ, at ali¬
ter duntaxat affecta metalla gignere, aut gemmas: ars reuocat metalla ipsa
& similia item ad substantiam illam, disponitque aliter miscendo, alteran¬
doque. Et sic virtute essentiaque gemmas producit, quas efficaces esse ne¬
mo negabit, cui constat metalla & eorum calces non sine viribus esse.
Duo porrò modi huius artificij maximè sunt comprobati. Vnus com¬
muni massae incoquit metallorum & mineralium aliorum virtute praepol¬
lentium calces aut tincturas: alter succos miscet.
(Hos duos modos maximè illustrarunt duo artifices, Bapt. Porta scilicet, &
Dornaeus. Quae Paracelsus tradidit, videntur ineptiae esse, &c.)
Massa illa communis, aut crystallus purissimus est à natura acceptus,
aut è silice similibusque ita comparatur. Silices fluuiatiles calcina in reuer¬
berio, & redige in puluerem impalpabilem. Huius partibus duabus adijce
salis tartari, salis alcali partes singulas. Subige cum aqua in massam, quam
exiccatam in reuerberio torre donec ignescat, neque tamen fluat.
(Alij albumina ouorum praeparant, vel similia in mucores resoluta, & fi¬
xa. Inuenitur aliquando silex candidus & perspicuus in auri & stanni fodinis, ad
opus istud non ineptus, qualem memini Slaccev valdae effossum. Fluores nisi fi¬
gantur prius, aut saltem ingeniosè eliquentur, vix conducent, praesertim autem
periculum fieri poterat in pyramidibus sexangulis adamantem repraesentantibus,
quas radios, [G] Sthralen [/G], vocant, &c.)
Tincturae, quae sunt altera pars compositionis, è metallis extrahun¬
tur, aut magisteria calcium & liquorum in earum locum veniunt, nonnun¬
quam etiam metalla integra miscentur. Et si requiritur perspicuitas, ita
prius elaborantur vt transluceant, veluti cum calces metallorum soluuntur
& filtrantur ad purissimum, &c. In alijs mineralibus potissimas habet hy¬
drargyrus fixus, sulphur fixum & similia quae propè ad metalla accedunt.
Conflaturus itaque gemmam primi modi, sint in promtu colores me¬
tallici ingeniosè lecti & praeparati secundum rationem gemmae quam ex¬
primere cupis. (Imitamur autem potissimum nobilissimas, cum ignobiles operae
precium non exhibeant, & alias abundent, vel etiam nouam aliquam medita¬
mur.) Massa illa communis fundatur in catino, quem prius madefeceris
aqua lotionis plumbi vsti, ne massa ita concrescat illi vt vix possit abstrahi,
attende autem, vt tam diu in fluxu stet, dum planè depuretur, fiatque vndi¬
quaque sibi conformis, citra omnes bullas, vel vesicas, quae possint gemmę
continuitatem laedere. Deinde adijce tincturas, seu colores metallicos de¬
bita proportione, & cum delicuerint, exactè permisce. Sine tandem sponte re¬
cc 3
frige¬
I. Modus.