Hinc
Paracelsus
etiam
ipsa
elementa
na¬
turae
simpli¬
ciae
in
alia
quatuor
di¬
uisit.
228
LIB.
II.
ALCHEMIAE
TRACT.
I.
Sanguines
animalium,
praesertim
venales,
in
aquam
secedunt,
modò
biliosam
seu
igneam,
modò
phlegmaticam:
in
imo
est
nigrities
crassa,
in
me¬
dio
portio
rosea,
quae,
si
sanguis
valde
est
cacochymus,
etiam
insistit,
&
in
summo
spectatur
non
rarò
spuma
phlegmatica
vel
mucus,
aqua
ignea,
rosea
concretio,
&
subtus
nigredo
&c.
Eiusmodi
autem
naturalia
artis
sunt
docu¬
menta
ad
similiter
agendum.
TRACT.
I.
CAP.
XLIX.
De
elementis
substantiae.
Elementa
substantiae
sunt
magisteria
elementis
naturae
analoga,
dissolu¬
tione
interioris
misturae
facta.
Interior
autem
mistura
est
hîc
quam
elementarem
&
corpoream
Chy¬
mici
vocant,
vt
sit
discrimen
inter
haec
&
praecedentia,
quae
videntur
exteri¬
oris
commistionis
elementa.
Est
hic
quaedam
discessio
Chymiae
à
Physica.
Haec
enim
in
homogeneo
perfe¬
ctoque
misto
omnia
mista
agnoscit,
&
omnia
tandem
soluit
in
elementa,
ita
vt
nihil
maneat
quod
non
sit
elementaris
naturae,
&
ad
hanc
simplicem
queat
redire.
At
Chymia
corpus
quidem
elementare
in
mistis
compositum
concedit,
sed
in
corpore
quintam
essentiam
repositam,
à
mistione
&
resolutione
excludit.
Sed
alibi
haec
sunt
satis
declarata.
Caeterum
illa
elementa
duntaxat
sunt
analogica,
&
in
multis
tan¬
tum
raritate,
seu
tenuitate
substantiae
differunt,
quam
tamen
etiam
sequitur
vir¬
tutis
diuersitas
in
agendo.
Ita
quaedam
partes
elaboratae
magis,
quaedam
minus,
quaedam
excoctae
magis,
cum
aliquibus
quinta
essentia
&
balsamus
magis
est,
&c.
Inde
ergo
vt
quaelibet
accedit
ad
elementa
naturae,
ita
appellatur.
Vtilitas
huius
magisterij
non
est
parua.
Medicinas
enim
exhibet
diuer¬
sis
virtutum
gradibus
ad
diuersa
mala
commodas,
&
ostendit
cui
parti
plus
faueat
quinta
essentia,
vnde
de
eius
natura
possit
syncerius
iudicari,
&
qua
essentiae
forma
debeat
educi
per
se,
spectari.
Fit
maximè
per
macerationes,
digestiones,
putrefactiones
&c.
Deinde
separationum
modos,
in
quibus
excellit
destillatio
&c.
Sed
cauendum
est,
ne
ad
putrefactionem
vltimam
descendatur.
In
vsu
euenit
nonnunquam,
vt
quaedam
elementa
negligantur,
quia
praestantiores
sunt
ad
idem
medicinae.
Itaque
nonnunquam
videas
artifices
non
admodum
solicitos
esse
de
omnibus
in
separatione
seruandis:
ita
in
lapidibus
quaerunt
potius
elementum
terreum,
in
lignis
aereum,
in
herbis
palustribus
aqueum,
in
resinis,
metallis,
&c.
Igneum,
pro
cuiusque
tamen
natura.
Nam
&
in
herbis
inuenire
est
ignem
excellentiorem,
&
in
lapidibus
&c.
Iuxta
hoc
consilium
sępenumerò
instituunt
etiam
praxin.
Caeterum
ipsa
elementa
non
tantum
collatione
cum
externis
elementis
distinguuntur,
sed
&
comparatione
virtutis
mutuae,
&
colorum.
Vnde
phle¬
gma