469
DE EXTRACTIS.
261
naturam, mysterium vel arcanum nominari solet. Excipitur autem vel ex
psis rebus statim pręmissa tamen praeparatione debita, vel etiam ex magiste¬
rio interdum, & succo.
Est duplex: Quinta essentia, & arcanum specificum.
Quinta essentia est mysterium ad aethereae naturae puritatem, viresque
praestantissimas exaltatum. Inde solet appellari coelum & coelestis substantia
in qua purissima syncerissimaque crasis haeret, & radix substantialis tanquam
esset defluuium aetheris, vel radius firmamenti, voce creatoris per ima di¬
spersus, animaeque mundanae [GR] ἀπογέννημα [/GR].
Negatur ea etiam corrumpi posse, & affici à corporeis qualitatibus
lementorum. Itaque & seminarium mundi appellatur, & in naturalibus cor¬
ruptionibus spiritus ille coelestis est vel ad aetherem subuolans, vel aliam
substantiam ex putrefacto producens, vt ita aeterna sit natura tota.
Quinta essentia penetrantissima est omnium, & quibus permiscetur,
ex ijs assumit suae naturae familiaria, relictis indispositis, vel si disposita sunt
etiam reliqua, perficit ea & in suam naturam vertit.
Hinc compendium accessit arti, vt per quintam essentiam è rebus sine
alio labore tantummodo operatione extractorum succorum, & addita cir¬
culatione, eliciantur quintae naturae cuiusque: soletque tunc potissimum no¬
minari menstruum coeleste, vel coelum, vel clauis philosophorum, & quae
per id extrahuntur, astra coeli, vnde postea infusio & digestio dicitur affixio
astrorum in coelo philosophorum.
Ea astra ita tenuia sunt, vt cum menstruo coelesti ascendant, exeantque
per alembicum, quod post circulationem debitam separatur, nisi vsus vna
esse suadeat, quod si fit, elixyria aliquando ob praestantiam (licet vox haec
lias essentiam vel speciem compositam significet) dicuntur.
Notandum est quòd saepe tincturae & olea subtilissimè elaborata pro
quinta essentia accipiantur.
Modi apparatus sunt penè in omnibus digestio, destillatio, circulatio,
eaeque repetitae quantum necesse est. In aliquibus accedit forma extractio¬
nis succorum & tincturarum per depletionem, expressionem, filtrati¬
onem.
Nobilissima est quinta essentia vini: post gemmarum & metallorum:
inde sequuntur odorata preciosa, aromata, crescentia, cremabilia, ani¬
malia, &c. quae generibus suis distingui possunt, mi¬
neralium, vegetalium, anima¬
lium.
TRA¬