469
Alij primò
extrahunt
spiritum, qui
videtur ipsis
esse quinta
natura, po¬
stea vini al¬
cool, inde re¬
manet cru¬
ditas ex qua
fit acetum.
Spiritus destil¬
lationis per
canales re¬
frigeratori¬
os, &c. qua¬
re suo loco.
370
LIB. II. ALCHEMIAE TRACT. II.
Signa perfectionis sunt: I. Si tota comburitur sine relicto vestigio in
pelui stannea munda. 2. Si nullum accipit sedimentum. 3. Si sapit oletque
suauiter. 4. Si penetrat in gustu quasi sine qualitate notabili caloris aut acre¬
dinis. 5. Si in candente lamina in auras euanescit absque bulla. 6. Si in lin¬
teo comburitur sine huius noxa. 7. Si olei gutta, vel pilus ex supercilio in¬
iectus statim petit fundum. 8. Si succinum ardens immissum subinde ar¬
dentius euadat. 9. Si in manu penetret euanescatque.
(E vino destillantur tres liquores ferè similes, primus est aqua ardens; se¬
cundus spiritus; tertius quinta essentia, de qua hic praecipitur. Destillatur varijs
modis, varia artificum industria.
Paracelsus vinum generosum putrefacit sub fimo vel humo per mensem.
Postea vehementissimo frigore aquositatem sinit congelascere. Quintam essenti¬
am incogelabilem segregat. Sed haec est materia potius quintae essentiae. Nam &
aqua ardens & spiritus, non congelat. Hinc itaque non distant à quinta natura.
Nonnulli secuti Paracelsum per quatuor menses vinum in cucurbita cum
caeco alembico digerunt. Hinc sinunt conglaciare. Quod liquidum mansit destil¬
lant, ita vt subtilissima duntaxat pars excipiatur. Neque verò tantum ad calo¬
rem destillatio perficitur, sed & glaciem vini circumponunt cucurbitae, & quod
spiritu intus posito eleuatur, e xitque ante fumos crassos, id pro vero vini spiritu, seu
quinta essentia habent. Quidam quod ex glacie collectum est, iterum atque ite¬
rum glaciant, donec nihil restet glaciabile. Sunt qui inserant calamum, asseren¬
tes spiritum ingelabilem in medium calami sese recipere.
Alij ita conficiunt: Aquam ardentissimam ex vino pone in phiola, ita vt
tertia vel media pars sit plena. Obstrue os cera pertinacissima ne spiritus possit sub¬
terfugere. Pone in simo ad mensem inuersè vt fundus sit in summo. Ita separatur
essentia à fecibus. Vbi hoc factum est, sensim exime phiolam, cauens ne perturbes.
Fora ceram, & feces, emitte vsque ad puritatem quam detine in vitro. Aquam il¬
lam puram circula in pelecano vsque ad perfectionem suam. Huic solet innatare
quaedam essentia oleiformis, quae abstracta seorsim seruatur.
Baptista Porta etiam diligentius elaborat. Vinum generosum in amplis
ampullis ita obsignatis vt nihil planè possit expirare, in fimo sepelitur vt putrescat
per duos menses. Postea destillando inde abstrahitur spiritus quem ille praecipit di¬
uidi in partes duas. Omisso hoc spiritu & seposito aliquandiu, destillantur reli¬
quiae donec feces vt mel vel pix residere conspiciantur. Hae locantur in cella quous¬
que deponant crystallos, sicut fit in aceto. Crystalli eximuntur abluunturque per
phlegma paulò ante destillatum, sed celeri manu ne liquescant. Siccatos solue in
aqua destillata. Feces reliquas quae non abierunt in crystallos, calcina in cineres
albissimos. E calce extrahe salem per aquam phlegmaticam, & elabora eum sol¬
uendo, filtrando, coagulando, donec in candente lamina positus liquescat & dif¬
fumiget, quod in particula potes experiri. Adde tandem hunc salem aquae, in qua
sol¬