469
423
DE SPECIEBVS COMPOS.
turum conuerterint. E floribus exprimatur tinctura. Escapo fiat alcali.
minia procurata vniantur aqua eiusdem herbae stillatitia.
Clyssus pimpinellae: Ex radice, floribus, & semine bibinellae destil¬
lettur aqua. In hac postea seorsim radix comminuta maceretur: & si fie¬
ri potest, duret digestio donec succedant flores: sin minus, exprimatur suc¬
cuis: expressae feces calcinentur & extrahatur sal, quo succus condiatur ad
suium tempus. Cùm flores maturuerint, iniiciantur, & ad solem in eodem
meenstruo, vel etiam alia parte aquae stillatitiae eiusdem herbae extrahantur.
Idem faciendum cum semine, & melius succedet si in aqua dilu¬
tuss sal proprius fuerit. Expressa omnia vniuntur commiscendo: & si
subtiliorem requirimus liquorem, destillantur per alembicum saepius co¬
hobando, quousque potissima subtilitas exeat, euadatque clyssus nobilita¬
te par quintae essentiae.
Clyssus iuniperi: Destilletur aqua ex baccis viridibus: alia ex ni¬
griis: tertia ex cortice: quarta ex ligno & radice: postea ex locustis
conficiatur viscus: ex ligno & cortice tum oleum, tum resina. Ex re¬
liquiis sal: ex tota planta, alcali. Quatuor aquae confundantur: in eis
sales [sic] soluantur: postea viscus & resina destillentur in balsamum. Balsa¬
mus oleo iunctus aquis immittitur, & agitando digerendoque vnitur,
aut saltem cum ipsis in vsu datur. Possunt & ad formam electuarij re¬
digi, si crassiora componantur in pastam, quae postea lentè aquis imbiba¬
tur.
Ne verò aquarum copia tempus vnionis protrahat, rediguntur ad spi¬
ritum, relicto phlegmate inutili. Spiritus iungitur essentiis crassis digestio¬
ne coagulante.
Clyssus Valerianae: Aqua destillatur ex herba, ita vt bis aut ter ea
remouetur, postea etiam semen & radix iniiciantur, factaque digestione,
extrahatur aqua potens: quanquam aqua primùm destillata, statim radici¬
bus exiccatis comminutisque affundi possit. Deinde ex radice extrahi¬
tur succus. Tertiò ex alia parte, & semine oleum: ex reliquiis calci¬
natis sal: & tota planta alcali. Cùm flores ad manum sunt, in aqua
infunduntur. Oleum & aqua ita vniuntur, vt in vna cucurbita sit
leum, in altera aqua. Vtrisque imponitur alembicus communis, & de
stillantur in vnum receptaculum. Destillatis facilè miscetur sal, sed pri¬
us per deliquium solutus & repurgatus. Hac mistura succi spissi nutriun¬
tur, aut etiam commistum totum ita ad vsum seruatur.
Johannes Baptista Porta tantum posteriorem Clyssi modum descripsit.
Inquit enim: "Clyssus est extractio subtilitatis omnium plantae partium, in
vnum esse commune coiens: & duobus modis vniri posse docet, siue vt omnes
è diuersis partibus extractae essentiae coniungantur incorporenturve: siue vt
kkk
oleum