RATION
scientiam
rei
nisi
per
uisionem
rei.
Et
Auicenna
in
tracta¬
tu
suo.
Nos
quidem
sciuimus
illud
ante
experimentum
cum
ratiocinatione
quam
uerificauit
experimentum.
Similiter
si
quis
uelit
probare,
quòd
hermodactili
attrahunt
et
euacuant
phlegma
à
iuncturis,
&
quòd
lapis
iudaicus
franget,
&
educit
lapides
renum,
&
lapis
spongiae,
lapides
uesicae,
&
quòd
lapis
lazuli
&
lapis
armenus
euacuant
melancholiam
&
scamonea
choleram,
&
aes
ustum
aquam,
&
quòd
apium
noceat
praegnantibus
&
pueris
&
epilepticis.
Et
quò
lepus
marinus
comestus
inducat
phthisim,
&
piper
calefaciat,
&
lactuca
infrigidet
&
colocynthis
&
absinthium
si
ama¬
ra
&
mel
sit
dulce
&
napellus
uenenum,
&
magnes
attra¬
hat
ferrum
&
charabe
paleas,
&
arsenicum
dealbat
aes,
&
tutia
citrinat
&
multa
talia.
Non
nisi
per
experimentum
pro¬
babit,
quoniam
ueritas
quae
consistit
in
medio
rationis,
de¬
bet
ostendi
per
sensum
necessario.
eodemmodo
est
in
Geometria,
Astronomia,
Musica,
Perspectiua
&
in
caeteris
scientijs
qua¬
rum
finis
tendit
ad
practicam
&
operationem.
Similiter
igitur
modo
per
hypothesim
arguemus
in
alchimia
penitus
sic.
Omne
quod
habet
transmutare
metalla
imperfecta
&
incom¬
pleta
ad
perfecta
&
completa,
habet
efficere
aurum
&
ar¬
gentum,
sed
lapis
de
quo
dicunt
philosophi
est
huiusmodi,
er¬
go
etc.
Maior
patet,
quia
sint
tantum
duo
metalla
perfecta,
scilicet
aurum
&
argentum,
sicut
in
mundo
sunt
duo
lumi¬
naria
perfecta,
scilicet
sol
&
luna.
reliqua
uero
metalla
im¬
perfecta
sint
&
incompleta,
tunc
quicunque
reducit
illa
de
imperfectione
&
incomplexione,
ad
perfectionem
&
comple¬
xionem
conuertet
in
aurum
&
argentum.
Minor
probari
non
potest,
nisi
experimento.
&
experimentum
non
cognosci¬
tur,
nisi
per
sensum
ut
superius
est
declaratum.
Et
in
hoc