GENERALIS.
27
cit
ita
quòd
utitur
solo
motu
alterationis
&
purgationi:
haec
autem
transmutat,
&
curat
&
sanat,
&
formam
nouam
substantialem
inducit,
&
non
eguit
haec
partè
conseruatiua
ut
illa;
quia
metalla
non
sunt
sic
disposita
ut
uiuentia,
nec
sic
formata
in
forma
una.
Amplius
difficultates
huius
quaestionis
in
duobus
comprehenduntur
generibus.
Primo
spe¬
culationis
propter
sapientes
diuersa
rationis
intuitu
oppinan¬
te,
et
maxime,
quia
haec
quaestio
ab
antiquo
semper
habuit
rationes
ad
destruendum
quàm
plures,
ad
construendum
au¬
tem
nullius
quasi
dedit
iuuamen,
nisi
forte
auctoritatibus,
et
exemplis.
Vidimus
ergo
magnos
philosophos
ac
sapientes
con¬
traria
de
hac
adinuicem
oppinari,
&
ubi
discordant
sapien¬
tes,
necessario
magna
arguitur
difficultas
in
illius
rei
cogni¬
tione,
sicut
elicitur
ex
uerbis
philosophi,
primo
de
anima,
&
sicut
dicit
Galenus
in
commemto
primi
amphorismorum.
Secundo
practicae
haec
quaestio
manet
difficilis,
scilicet
in
ex¬
rerientia
&
operatione.
Nam
cuiuscunque
artis
ueritas
&
experientia
ad
oculum
debet
uideri.
Vnde
philosophus
tertio
coeli
&
mundi,
dicit
quòd
complementum
artis,
&
comple¬
mentum
naturae
est
per
rem
sensibilem
cadentem
sub
ulsu.
Tunc
per
sensum
uisus
iudicamus
in
operibus
artis
&
natu¬
rae,
quia
ergo
pura
ueritas
non
uidetur
in
operibus
huius
ar¬
tis,
sed
sophistica
solum
sunt,
quae
quotidie
uidentur,
et
phan¬
tastica.
Ideo
arguunt
ab
effectu
ipsam
non
esse
ueram.
Et
quia
uident
alterationes
magnas
&
fortes
uersus
aurum
&
argentum
non
completas.
Arguunt
ex
hoc
alij
eas
non
posse
compieri,
&
per
consequens
artem
ueram
esse
non
pos¬
se.
Si
enim
nulla
alteratio
in
eis
fieri
uideretur,
tunc
nulla
es¬
set
quaestio.
Compellitur
tamen
necessario
uterque
pars
con¬
fiteri
alterationes
praedictas
fieri
posse.
Vnde
quasi
dicere
pos¬
D
iij