485
OBSCVRE TRADITA. 46
perientia quam meditatio perquirenda. Quod si qua fal¬
sa & sophistica in hac arte occurrant, tractabitur, de eis in
arte illa necessario, ut cognoscantur, & euitentur, quia
contrariorum eadem est disciplina. Ita quòd discreta ueritate
prosequatur ueritas, & falsitas refutetur, non enim potest
quis uerum prosequi, nisi cognita falsitate, & aliter non
potest fieri perfecta doctrina, quae ergo hic dicuntur de plura¬
litatibus et diuersitatibus à philosophis uidetur quod sophisticum
& falsum est, cum haec ars sit unica solum, ut hic ostensum
est. Quae uero nullam ueritatem habent, sed solum ap¬
parentiam & phantasiam sicut ars lapidum preciosorum ar¬
tificialium, non dicentur omnino artes & scientiae nisi abusi¬
ue, quia principia falsa sunt, ergo non naturalia: deficiunt
enim ibi illa duo principia naturae, scilicet materia determi¬
nata propinqua, & praecisus modus agendi qui ex intentio¬
ne naturae consistit in illa materia. unde non habitis natu¬
rae principijs impossibile est artem sequi naturam, ergo sumunt
alia principia deuia ab intentione principiorum naturae, er¬
go faciunt alia opera diuersa ab intentione naturae, & sophi¬
stica, quia quorum principia sunt diuersa & opera erunt di¬
uersa. Sumunt enim in arte illa uitrum aut christallum quod
ingeniose fundunt & ingeniose colorant ab extraneis rebus
exterioribus. Naturales enim lapides preciosi non sunt facti
fusibiles à natura, ab arte autem sic uiolando naturam, &
reducendo eos ad substantiam & formam uitri, et tunc non
sunt, quod prius erant, & similiter natura introducit colo¬
res & diuersitates colorum de potentia materiae ab intrinse¬
co, artifices autem ab extrinseco dant, neque sumit natura
pro materia ultrum sicut isti, sed materiam quandam ex qua¬
tuor elementis commixtam quam ignoramus praecise. Quae