485
OPERANTIVM. 51
mirabilem, pulcherrimam, difficillimam, cum eius inuen¬
tio in diuina potentia reseruetur. Vnde dixit Hermes in prin¬
cipio libri septem tractatuum. Huius autem artis scientiam
ab unius tantum Dei habeo inspiratione.
PROPTER hoc igitur quàm plures etc.
Notandum quòd philosophi antiqui appellauerunt primam
partem operis, principium operis. Principium autem ope¬
ris appellauerunt lapidis natiuitatem & germinationem, &
hoc fit in die complementi decoctionis, & digestionis, & subli¬
mationis perfectae, non autem appellauerunt principium ope¬
ris ut quidam in superficie principium digestionis usque ad
complementum digestionis, sed ipsam digestionem iam per¬
fectam & ipsum digestum iam perfectum, ut patet subti¬
liter enucleanti uerba eorum. Finem autem & complemen¬
tum totius operis, appellauerunt; retentionem lapidis iam
digesti. Si igitur principium fuerit inuariabile & imper¬
mutabile, quicquid fuerit de essentia principij & pertine¬
bit substantialiter ad principium, erit inuariabile & imper¬
mutabile. Si autem principium recipit uariationem & per¬
mutationem quicquid erit de essentia principij & pertinebit
substantialiter ad principium uariabitur & permutabitur.
Vnde philosophus 11. & 18. de animalibus ostendens quòd te¬
sticuli sunt una particula principalis nostri corporis, dicit quod
principio modicum permutato multa simul permutari consue¬
uerunt eorum quae sunt circa illud principium. Et primo coe¬
li & mundi, quòd paruus error in principio maximus est in
fine. Et primo physicorum dicit. Vno inconuenienti dato
plura sequentur. Quapropter si principium alchimiae fue¬
rit inuariabile & steterit impermutabile quaecunque pertine¬
bunt ad illud principium erunt necessario inuariabilia & im
G iij