485
RATIONVM. 58
ctionum & quocunque tempore et quacunque hora possunt
fieri, haec uirtus enim coelestis est ualde communis ad omnia
& recipit determinationem & per uirtutes & dispositiones
eorum, quae sunt subiectum eius in rebus elementatis et elemen¬
tis, quia sic operantur uirtutes coelestes in tota natura gene¬
rabilium & corruptibilium, continuo secundum materiam
sibi dispositam, aut proprie, aut communiter. Vnde di¬
xit Lilium. Opus hoc non causatur à motu superiorum,
quia omni tempore fieri potest. Et Rasis in 70. in libro
reprehensionis. Tempus non operatur in hoc aliquid, quiae si
tempus operaretur in eo esset uile apud gentes etc. Si igitur
in hoc magisterio, omnia contingentia suo tempore recte con¬
currant, introducetur forma sua sub debito situ, & aspectu
stellarum tempore praefinito in materia, absque consideratio¬
ne in hoc aliqua. Vnde dixit plato, quòd secundum meri¬
tum materiae infunduntur uirtutes coelestes, quae res naturae
operantur &c. Sed in rebus in quibus infunditur forma ac¬
cidentalis noua, & occulta à coelestibus, ut est in arte ima¬
ginum oportet necessario, ut sciamus, & custodiamus deter¬
minatos situs & aspectus corporum coelestium. tempore pro¬
prio, quia à solis illis imprimitur forma talis & tali tempo¬
re & non alio, sicut patet in libris astrologiae, de electioni¬
bus horarum imaginum & bellorum & edificiorum & iti¬
nere etc. quia igitur alchimiae ars non est talis, ergo non re¬
quiritur talis cognitio.
Solutio rationis X.
AD rationem decimam dicimus, quia formarum aliae
sunt naturales, aliae artificiales. Et naturalium quaedam
sunt substantiales & introducuntur in instanti omnes à natu¬
ra, praecedentibus dispositionibus, habilitantibus ad eas, siue
H ij