RATIONVM
PHILOSOPHI
65
eadem,
&
forma
artificialis
sola,
siue
figura
uariatur.
Ideo
denominatur
ab
eo
ex
quo
sunt,
et
ex
eo
proprie
diffiniuntur.
Quapropter
non
omne
illud
ex
quo
fit
aliquid,
dicetur
mate¬
ria
illius,
&
hoc
in
naturalibus,
ut
ex
uiuo
mortuum,
&
ex
uino
acetum,
ut
dicitur
octauo
metaphysicae.
Eodem
ergo
modo
dicimus
in
generatione
metallorum,
quòd
omnia
se
ha¬
bent
ad
aurum,
sicut
potentia
ad
actum,
&
sicut
imperfectum
ad
perfectum,
&
sicut
materia
ad
formam,
&
sicut
non
esse
ad
esse,
Et
hoc
patet
ex
operibus
naturae
in
suis
mineris,
quia
omnia
digerendo
paulatim
conuertit
in
aurum
ut
infra
osten¬
demus,
aurum
autem
non
conuertit
in
aliquod
illorum.
Cum
ergo
natura
in
fine
denudat
ea
d
forma
illa
transitoria
sub
qua
erant,
ergo
reducit
ea
in
materiam
primam,
&
perfi¬
cit
in
aurum,
ergo
&
ars
sic
necessario
coacta
facere,
faciet,
si
debet
sequi
naturam
&
sie
facit.
AMPLIVS
potentiam
duplicem
omne
dicemus,
quae¬
dam
est
quae
est
sicut
dispositio
ad
formam,
quae
tenet
se
ex
parte
priuationis,
ut
ex
ignorante
fit
sciens.
Et
quaedam
est
Ipsius
formae
iam
adeptae,
ut
sciens
cum
iam
considerat.
Pri¬
ma
potentia
est
triplex,
scilicet
propinqua,
remota
&
remo¬
tissima.
Propinqua
dicitur
quae
approximata
agenti
una
uel
modica
mutatione
facta
recipit
actum
siue
formam,
ut
dicitur
nono
metaphysicae
&
secundo
coeli
&
mundi.
ut
nutrimen¬
tum
cum
fuerit
iuxta
ultimam
dispositionem
ad
nutribile.
Remota
autem
dicitur,
quae
pluribus
eget
mutationibus.
Re¬
motissima
uero,
in
qua
ulla
quasi
conuenientia
inuenitur,
rei
quae
transmutatur,
ad
rem
ad
quam
transmutatur,
ut
ele¬
menta
&
germinatio
granorum
nutribilium,
ad
nutrimen¬
tum
nostri
corporis.
Et
de
hac
remota
potentia
&
remotis¬
sima,
dicit
philosophus
nono
metaphysicae
quòd
terra
antequam
I