485
LAPIDIS. 105
operari sed non sperent aliquo modo à fortuna inuari in ope¬
ribus suis. Et sciatis quòd cognitio essentiae & naturae rei su¬
mitur à cegnitione principiorum suorum, principia autem
sumuntur, aut à per se notis, aut à superioribus scientijs:
principia autem rei sunt causae suae propinquae. Mirabile er¬
go uidetur & fatuum cum instantia, quomodo & quare
conantur operari cum praedictis extraneis, cum per illa non
sit cognitio neque inuestigatio aliqua causarum & principio¬
rum auri, scilicet uel argenti hanc eandem sententiam inue¬
stigandi in habenda cognitione ueritatis cuius ibet rei, osten¬
dit & affirmat philosophus in primo de anima, qui dicit,
quaelibet res debet inuestigari per sua principia, hanc etiam
sententiam principiorum & elementorum cognoscendam
stendens Geber dicit de princ pijs etc. Cognoscere uero non
est possibilem transmutationes corporum uel ipsius argenti ui¬
ui. Nisi super mentem artificis primo ueniat uera cognitio
eorum naturae secundum suas radices prius, ergo corporum
principia notificabimus etc. Hoc autem totum recipit inge¬
nium & similitudinem per philosophum tertio metaphysicae
dicentem. Quod eadem sunt principia essendi & cognoscen¬
di. Et in secundo eiusdem dicit. Quod sicut res se habent ad
esse, sic ad intelligi & cognosci. Quapropter bene uidimus
quod in omnibus rebus reperiuntur tres modi, scilicet modi essen¬
di, modi cognoscendi, seu intelligendi & modi significandi:
qui tamen tres modi sunt unum & idem essentialiter: Sic
quidem modus inuestigandi & cognoscendi elementa in au¬
ro & lapide philosophorum, patet uere. Nec de caetero ege¬
mus nisi inuestigatione modi operandi in eis, quae inuestiga¬
tio fit respiciendo ad modum operationis naturae et non aliter.
Oportet ergo sequi naturam in materia & principiis & ele¬
O