867
Antidotum ex ficubus, ruta, & nuscibus ad venena.
Mala, pira, punica, mespila.
Cucumis, pepo, melopepo.
Cucurbita.
Olera.
Pisces.
12 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
autem tam bonum succum exhibent, neque tantùm nutriunt,
quantùm si cum nucibus misceantur: tunc enim ad omnia prae¬
stantiores existunt: vnde etiam cum ruta, nucibusque praesump¬
tae venenis omnibus aduersantur. MATHETES, Qualia sunt reli¬
qua nucum & pomorum genera? GERON, Mali succi: eáque po¬
tissimùm, quae ex siluestribus arboribus & fruticibus proueni¬
unt. At malis, piris, punicis & mespilis, non vt alimentis, sed tan¬
quàm medicamentis, ad stomachum ventrémque firmandum ro¬
borandumque vtimur. Cucumeres, pepones, & melopepones,
quorum nullus boni succi est, fructibus annumerantur: qui nisi
celeriter per aluum descenderint, in ipso ventre corrumpuntur
et in humorem ferè letalibus venenis similem, transeunt. Cucurbi¬
ta certè sola inter eiusmodi fructus laudata est: sin autem in ven¬
triculo corrumpatur, ipsa quoque malum succum procreat: quem¬
admodum sycomora, si antequam corrumpantur, statim per al¬
uum descendant, nihil mali pariunt, nisi quis liberaliùs ea come¬
derit. Ex oleribus, nullum bonum succum creat. nam lactuca in¬
ter haec quae boni malíque succi sunt, medium locum possidet:
cui succedit malua: huic partulaca, atriplex, blitum, murex.
Verùm lactuca agrestis, chondrilla, scandix, gingidium, seris, ci¬
choreum, aliáque agrestia olera, succum vitiosissimum conti¬
nent. Radices pariter olerum acrium, vt alij, caepę, porri, raphani
& pastinacae agrestis, malo succo scatent. At ari, caríque radix, &
rapi, quod graeci [GR]βουνίαδα[/GR], latini napum nominant, inter ea, quae
boni malíque succi sunt, medium locum obtinet. Atque haec de
oleribus. MATHETES, Quid de piscibus pronuncias?
GERON, Omnes boni succi esse censentur, pręter palustres,
& in fluminibus impuris turbidísque natos. hi enim minùs na¬
tationibus exercentur: aërem verò deteriorem captant, modicis¬
que alimentis vtuntur: praesertim si in illis aquis degant, in quas
vrbis cuiusdam amplissimae, nec non cloacarum, balneorum, &
culinarum sordes emittuntur, ac defluunt: aut in quibus tum ve¬
stes, tum alia id genus eluuntur: nam caro animantium, quae in
iusmodi aquis viuunt, & earum praecipuè, quae in illis duntaxat
immorantur, est vitiosissima. Quae autem in melioribus aquis ha¬
bitant, ijs sunt deteriores, quae ex mari puro victum quaerunt. At
omnes ferè animantes, quae in ea maris parte versantur, qua dul¬
cis aqua illi immiscetur, innocentes sunt, vt pelagicae, saxatiles: quę
tum ad bonos succos gignendos, tum etiam ad gustus suauitatem,
caeteris longè sunt praestantiores: eoque frequens earum vsus est
tutissimus. At si quod animal sumatur ex ijs, quę ex vtrisque
quis, tum marina, tum dulci, victum capiunt, vt mugil, capito,
cancer,