COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
I.
13
cancer,
gobius,
murena,
&
anguilla,
inquiri
in
primis
debet,
vn¬
de
capti
fuerint:
deinde
odore
&
gustu
discerni.
Etenim
qui
in
aqua
vitiosa
viuunt,
foetidi,
insuaues,
&
mucosi
sunt.
quinetiam
cùm
pinguetudo
multò
amplior
ipsis,
quàm
alijs
insit,
etiam
ce¬
leriter
putrescunt.
Qui
vero
in
puro
mari
degunt,
tum
odorem
inculpatum,
tum
gustum
suauem,
&
pinguetudinem
paucissi¬
mam,
aut
nullam
habent,
diutiusque
à
putredine
immunes
per¬
manent,
praesertim
si
niue
fuerint
circundati.
Hac
ratione
etiam
duriores
excellunt,
dum
carnem
friabiliorem,
vti
saxatiles,
&
a¬
selli,
retinent.
quod
enim
illis
natura
inest,
id
dura
carne
pręditis,
ex
niue
accedit.
Quapropter
capitonum
in
puro
mari
degenti¬
um
caro
ab
his,
qui
in
vitiatis
aquis
viuunt,
maximè
est
diuersa.
similiter
gobij,
lupique
se
habent:
adhaec
murenae,
quae
ex
eius¬
modi
aquis
gignuntur.
Prauissimae
anguillae.
nunquam
enim
bo¬
ni
succi
sunt,
quamuls
ex
pura
aqua
prodierint,
nedum
ex
ea,
quae
vrbis
sordes
expurgat.
Iam
etiam
pisces
pro
peculiarium
loco¬
rum
alimentis
meliores,
vel
deteriores
fiunt,
quàm
antea:
id
quod
facilè
odoratu
&
gustu
dignoscitur:
sicuti
ex
mullis,
ij
qui¬
dem
peiores
sunt,
qui
cancellos
depasti:
reliqui
verò
duriorem
ao
carnem
habent,
non
solùm
quàm
saxatiles,
asellique:
sed
etiam
quàm
capitones,
quàm
lupi,
&
caeteri
pelagici,
eóque
difficiliùs
concoquuntur:
sed
valentiùs
nutriunt:
nihil
autem
mali
succi
in
se,
sicuti
reliqui,
continent.
Hoc
diligenter
obseruandum
est,
eum
qui
rerum
vires
ad
amussim
didicerit,
neque
praesidij,
neque
salubris
victus
summè
pe¬
ritum
fore,
nisi
corporum
naturas,
quibus
illa
adhibentur,
idem
cognoscat.
Alia
nanque
ipsorum
densa
sunt,
&
digeri
per
cu¬
tem
nequeunt:
alia
rara
sunt,
&
facilè
euacuantur.
ac
prima
alimen¬
to
indigent
humidiore:
altera
sicciore:
alia
glutinosiore:
alia
tenu
30
iore:
alia
pauciore:
alia
largiore.
Pari
modo,
qui
sanguine
melan¬
cholico
scatent,
humidi
calidique
temperamenti
escas
requirunt:
biliosiores,
humidas
&
frigidas:
pituitosi,
calidas,
&
siccas.
Porrò
qui
sanguinem
probum
paulò
copiosiorem
colligunt,
pauciores
cibos
desiderant,
qui
nullam
vim
insignem
obtinent,
sed
in
me¬
dio
consistunt,
vt
neque
vehementer
calfaciant,
neque
refrige¬
rent:
sic
neque
humectent,
neque
exiccent.
eadem
ratione
neque
crassum,
neque
tenuem,
sed
inter
crassum
&
tenuem
medium
po¬
stulant.
similiter
inter
viscosum
&
ipsi
contrarium,
mediocrem,
hoc
est,
friabilem
poscunt.
Qui
ergò
rectè
medicamentis
vsurus
est,
is
in
primis
scire
debet,
quae
nam
laxae
&
densae
cutis
homi¬
num
sint
discrimina:
deinde
quale
singularum
partium
fuerit
temperamentum:
idque
num
illae
proprium
retineant.
Interdum
B
Marini
pisces
optimi
Pisces
niue
conseruantur.
Capitonum
tarò.
Anguillae.
Pisces
variant
pro
locis.
CORPORVM
naturarum
cognitio
necessaria.
Cutis
discrimina