COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
II.
39
Exempli
causa,
si
corpis
quatuor
humeris
supra
mediocrita¬
tem
incaluit,
medicamentum
totidem
gradibus
frigidum
rectè
adhibetur.
quod
autem
tribus,
aut
duobus
caloris
mediocrita¬
tem
excessit,
affectui
etiam
totidem
numeris
frigido
conuenit:
donec
mediocritas
quaedam
ex
mutuo
amborum
certamine
pro¬
deat.
quod
verò
secundo
ordine
frigidum
est,
non
potest
quarto
calidum
affectum
vniuersum,
ac
vna
vice
sanare,
sed
aliquam
tan¬
tum
eius
portionem
adimit.
Quamuis
enim
medicamentum
id
à
vehementiore
affectu
superetur,
quasique
obtundatur:
ea
tamen
pu¬
gna,
aut
parem
sibi,
aut
aliquanto
minorem
illius
portionem
tollit.
Qua
de
causa
remedium
affectui
curando
contrarium
aliâs
sanè
par,
aliâs
infirmius
hisce
ferè
legibus
adhibendum
censeo.
Leuior
af¬
fectus
aequali
contrario,
semel
ac
vno
tempore
summoueri
po¬
test:
eò
quòd
nullam
id
corpori
seu
viribus
vim
insignem
inferre
soleat.
Extremis
autem
morbis,
extrema
remedia
adhiberi
iubet.
Hippocrates.
MATHET.
Cuius
rei
gratia?
GERON,
Quia
praecipiter
sunt
&
acerrimi,
sicuti
morbus
attonitus
similésque:
qui
hominis
vires
statim
conuellunt,
opprimuntque.
adhaec,
quoniam
illis
mor¬
bis,
in
quibus
materia
furit,
suóque
motu,
&
inconstanter
omnia
perturbat,
medicamentum
valentissimum
protinus
ab
initio
adfer¬
re
oportet.
pręstantius
enim
est,
morbum
aliquo
etiam
virium
di¬
spendio
discutere,
quàm
permittere,
vt
eiusmodi
materia
princi¬
pem
aliquam
partem
obruat,
roburque
corporis
vniuersum,
nul¬
lo
subsidio
statim
corruat,
concidatque.
MATHETES,
Quomodo
mediocris
affectus
adimitur?
GERON,
Lentè,
ac
paulatim,
idque
securiùs:
eò
quòd
neque
praeceps
sit,
neque
periculosus.
Hippo¬
crates
ideò
corpus
subitò,
ac
simul
exinanire,
vel
replere:
calefa¬
cere,
vel
refrigerare:
vel
alio
quouis
modo
commouere,
periculo¬
sum
esse
docuit.
Nam
omnia
quae
sunt
nimia,
naturae
aduersan¬
tur:
quae
verò
paulatim
fiunt,
secura.
MATHETES,
Qualibus
remedijs,
&
quot
modis
curatio
paulatim
fieri
solet?
GERON,
Contrarijs,
siue
aequali,
siue
inferio¬
re
ordine
à
mediocritate
recedant,
saepiùs
repetitis:
si
exiguo
pon¬
dere,
aut
mensura
exhibeantur.
quoniam
medicina
ordine
ter¬
tio
frigida,
affectui
aequalis
ordinis
modicè
oblata,
non
ex
toto
ac
semel,
subitóque
morbum
discutere:
saepiùs
autem
reiterata,
po¬
test.
atque
haec
sanè
licet
copia
non
magnopere
offendant:
tem¬
poris
tamen
processu,
qualitatem
noxiam
aliquam
corpori
indu¬
cunt,
vt
non
tutus
admodum
sit
eius
vsus.
Immodicus
enim
cor¬
poris
calor
non
commodè,
vel
opio,
vel
manidragora,
vel
alterco,
exigua
licet
portione
repetita
extinguitur:
neque
exuperans
hu¬
mor
parua
portione,
vel
scammonij,
vel
colocinthidis
reiterata
D
2
Contraria
contrariorum
remedia.
Leuior
affectus
quibus
curandus.
Breuis
ac
subita
curatio.
Cur
furens
materia
per
initia
tollenda
sit.
Affectus
mediocris
quo
pacto
adimatur.