867
Quae indicant quantum sanguinis detrahendum.
Morbi magnitudo vnde aestimanda.
Causae magnitudinis cognitio.
Symptomatis magnitudo.
Morlius letilsimus.
66 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
opia laborat emendari potest, sed ijs potius, quae peculiariter in¬
temperiem refrigerant.
MATHETES, Cùm sanguinis missionem in morbis curan¬
dis tantopere extollas, quibus & quando adhibendam esse iudi¬
cas? GERON, lis, qui illam requirunt, citissimè, & sine mora.
quanquam interdum aliquis morbus adeò leuis existat, vt sua¬
pte natura sine vllo artis praesidio statim finiatur. quia verò in¬
terdum magnus existit, & vires imbecillae, accuratè aestiman¬
dum est, quantum sanguinis detrahi magnitudo morbi postu¬
let, & vires imbecillae sustineant: id quod non quilibet medicus,
sed optimo iudicio praeditus, animaduertere potest.
MATHETES, Vnde morbi aut incipientes, aut iam pro¬
creati, aut futuri magnitudo aestimatur? GERON. Vel per se,
vel ex ipsius causa continente, quae in humoribus consistit,
vel ex horribili quodam symptomate. Primùm igitur in¬
flammatio grauior quàm simplex eius intemperies cense¬
tur: & partium nobilium ac principum, vt cordis, cerebri
& iecoris grandiores affectus sunt, quàm ignobilium: praete¬
rea illarum, quae principalibus coniunctae sunt, vt pulmonum
laterum, ventriculi & lienis maiora vitia existunt, quàm earum,
quę longo interuallo disiunguntur, vt intestinorum, renum, vesi¬
cae, artuum, aliorumque extremorum. adhaec ex partium sensu
cri, acutóque, aut hebeti.
MATHETES, Vnde causae magnitudo depraehenditur?
GERON, Ex humoris in affecta parte contenti materia, conditio¬
ne, & natura. nam aliâs est integer, aliâs vitiosus, vel putridus
vel perniciosus, isque vel copiosus, vel modicus. Solet etiam cau¬
sa praecedens, ex malignitate, ex vasorum, viscerum, totiúsque
corporis repletione, & exinanitione, humorumque ibi collecto¬
rum puritate, aut vitio, magna appellari.
MATHETES, Vnde symptomatis magnitudo indicatur
GERON, Ex eorum, quae incidunt vehementia, vel remissione:
vt doloris, sitis, languidę ciborum cupiditatis, vigiliarum, & re¬
liquorum, quae vires conuellunt imminuuntque,
MATHETES, Quis maximus grauissimusque morbus cen¬
setur, cui etiam maxima exinanitio conuenit? GERON, Inter ali¬
os, inflammatio iocinoris, cerebri, vel partium cordi vicinarum
connexarumque, cuius vis latè fundatur: humórque sit putridus
& venenosus: quali etiam corporis vasa adeò referta appareant,
vt magna inde corporis agitatio, nunc cibi cupiditas, sitis, dolo¬
res acerbi, & vigiliae excitentur.
MATHETES, Quis leuissimus, minimúsque affectus, qui
nullius