COMMENT.
SECVNDI
DIALOGVS
III.
67
nullius
exinanitionis
indiget,
existimandus
est?
GERON,
In
quo
contraria
superioribus
omnia
depraehenduntur.
Inter
hos
&
priores
etiam
medij
quidam
sunt
affectus,
qui
uel
ampliorem,
vel
minimam
sanguinis
detractionem
exigunt.
MATHETES,
Vnde
uires
siue
singulis
corporis
partibus
insi¬
tae,
siue
communes,
siue
influentes
aestimari
debent?
GERON,
Ex
functionibus.
nam
vrinae
aut
alui
excrementa
cruda,
qualia
sunt
tenuia,
aquosa,
aut
car
nium
loturae
similia:
naturalem
faculta¬
tem
imbecillam,
sicut
vel
retentionem,
vel
aliam
quamlibet
actio¬
nem
oblaesam
indicant.
vitalis
vis
ex
pulsu
exiguo,
obscuro,
lan¬
guidóque,
licet
inconstante,
&
minus
certo
indice:
nec
non
ex
re¬
spiratione
parua,
difficili,
crebráque:
item
ex
voce
exili,
&
parua:
quę
neque
pulmonis,
neque
pectoris
vitio
sit
oborta,
infirma
ostendi¬
tur.
horum
contraria
robur
&
firmitatem
eiusdem
nunciant.
MATH,
Quae
animalem
vim
debilem
testantur?
GERON,
Motus
sensu¬
umque
noxa,
vigiliae,
deliria,
&
aliae
principes
actiones
offensae:
vti
his
contrari:
firmitatem
ipsius
&
constantiam
ostendunt.
Notandum
hic
tum
naturalem,
tum
animalem
larga
exinanitione,
non
minùs
quàm
vitalem
debilitari.
illis
enim
deficientibus,
ae¬
què
ac
vitali
elanguescente,
interimus.
qua
de
causa
omnes
vi¬
res
in
euacuatione
tentanda,
obseruari
debent.
Nam
ei,
qui
mor¬
bo
vehementi,
&
diutino
ut
intestinorum
lęuitate,
suma
macie
&
marcore
confectus
est,
sanguis
detrahi
non
debet:
quanuis
e¬
tiam
pulsus
tunc
plenior,
validiorque
appareat.
MATHETES,
Quoties
ergo
vires
offenduntur?
GERON,
Dum
vel
opprimun¬
tur,
vel
grauantur
vel
elanguescunt.
MATHETES,
Vnde
virium
spiritus
interit?
GERON,
Ex
aëris
nos
ambientis,
&
rerum
qua¬
rumlibet
irruentium
intemperie:
nec
non
ex
venenatis
depra¬
uatísque
viscerum,
aut
humorum
qualitatibus.
nam
aëris
feruor
aestúsque,
&
vis
frigoris
immoderata
foris
incidens,
aura
pesti¬
lens,
vel
aliud
uirulentum
contagiosumque,
graues
morbos
cor¬
poribus
nostris
inducit,
&
uires
labefactat:
sicut
etiam
uirulentae
cuiusdam
bestię
morsus,
spiritus
nostros
contaminat.
Eodem
mo¬
do
causae
interiores
&
abditę
spiritus
immutant.
nam
ubi
intem¬
peries
quaedam
principes
corporis
partes
infestarit,
uirium
robur
imminuitur.
Quicumque
etiam
humor
uitiosus
in
corpore
dominatur
ex
eius
intemperie
spiritus
grauiter
offendetur.
Crudi
nanque
humo¬
res,
qui
uel
corpus
totum
uel
ipsum
uentriculum,
pręsertim
eius
os
obsederint,
tum
calorem,
tum
spiritum
natiuum
refrigescunt,
&
infrin¬
gunt:
vnde
homo
prorsus
languescit,
&
omnibus
interdum
uiri¬
bus
destituitur.
Sic
hilis
ardentior
grauia
mala
excitat,
dum
spiritus
calore
immodico
accendit,
uel
os
uentriculi
uellicat,
&
tanquàm
F
4
Morbus
laeuissimus.
Vires
vnde
estimandae.
Naturilis
vis.
Vitalis.
Arimalis.
Vires
quot
modis
offendantur.
Spiritus
virium
triplex.