COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
III.
77
MATHETES,
Quo
aliàs
morbi
die
sanguis
emitti
postulat?
GERON,
Quo
ille
intermittit,
vel
remittit,
sicut
maximè
in
febri¬
bus
accidit.
In
harum
igitur
accessionibus
omninò
ab
exinanitio
ne
abstinendum
est:
quia
tunc
natura
nihil
emolitur:
sin
autem
aliquid
fortè
superueniat,
solius
id
morbi
feruore
fit,
&
impetu.
nam
si
per
accessionem
dum
natura
agitatur
venam
incideris,
metus
erit,
ne
materia
illius
in
venas
exinanitas
statim
recedat,
&
febrim
ex
intermittente
faciat
continentem.
MATHETES,
Quae
diei
hora
in
cauendis
morbis
detractio¬
io
ni
sanguinis
conuenit?
GERON,
Matutina
potiùs
quàm
pomeri
diana.
MATHETES,
Quamobrem?
GERON,
Quia
sanguis
à
solis
exortu
excitatur,
viget
atque
abundat:
nec
non
ipso
lumine
sere¬
nus,
tenuis,
fluxuíque
aptior
euadit,
praesertim
secunda
hora
ab
il¬
lo,
vel
tertia,
vel
quarta:
ita
tamen,
vt
aeger
iam
vnius
saltem
ho¬
rae
spatio
insomnis
fuerit.
MATHETES,
Quod
in
totius
affectus
curriculo
tempus
de¬
tractioni
sanguinis
opportunum
censes?
GERON,
In
graui
laterum
dolore,
vel
angina
quae
strangulat,
vel
in
immoderata
sanguinis
profusione,
vel
immodica
materiae
vasorum
copia,
vel
in
alijs
ni¬
miùm
subitis
ac
repentinis
virijs,
primumquodque
tempus
ac¬
commodatum
erit,
modo
alui
&
vesicae
excrementa
non
sint
re¬
tenta.
Itaque
in
febribus
ardentibus
internisque
inflammationi¬
bus,
antequàm
sanguinis
feruor
aut
amplior
putredo
augescat,
sanguis
statim
per
initia
rectè
mittitur:
vt
portione
aliqua
mate¬
riae
per
hanc
sublata,
reliquam
natura
facilius
concoquat,
euincat
que:
modò
vires
constent,
&
ventriculus
primaeque
venae
hu¬
moribus
vitiosis,
crudísque
cibis
vacent.
Mauritani
sanguinem
in
pleuritide
potissimùm
non
antè
mitti
iubent,
quàm
concocti¬
onis
notę
in
vrina
appareant:
idque
non
solùm
in
partium
morbis,
sed
etiam
in
febribus,
praesertim
synocho.
MATHETES,
Cur
ita
sentiunt?
GERON,
Quòd
opinentur
noxios
humores
vena
statim
ab
initio
incisa
extenuari,
&
per
omnem
corporis
habitum
impel¬
li,
sanguinique
puro
&
sincero
permisceri:
quódque
nihil
pror¬
sus
vitiosi
cum
puro
tunc
educatur.
contrà
verò,
si
sanguis
non¬
ante
concoctionem
emittatur,
rectiùs
omnia
succedere.
MATHE¬
TES,
Quid
tu
de
illorum
opinione
iudicas?
GERON,
Falsam
esse
affirmo.
humores
enim
post
sanguinis
detractionem
non
extenu¬
ari,
sed
potiùs
incrassari
solent.
quare
si
materia
vitiosa
cum
sangui¬
ne
ipso
in
venis
misceretur,
certè
ipsa
quoque
per
illius
emissio
nem
statim
initiò
simul
forâs
exiliret.
Si
igitur
vehementes
&
a¬
cuti
morbi
ex
abundantia
sanguinis
contracti
fuerint,
vt
vtraque
synochos,
febris
putrida
ex
repletione,
aut
faucium,
laterum,
pul¬
G
3
Sanguis
quo
morbi
die
emittendus.
Quae
hom
diei
ad
senguinis
missionem
aptisima.
Tempus
mittendi
sanguinis.
Humores
post
uenam
incisam
non
extenuari.