Humor
furiens
qui
excitari
soleat.
Altera
furientis
humoris
species,
non
per
initia,
sed
in
processu
morbi
apparens.
Humores
quando
ad
excretionem
incitari
cognoscantur.
Humores
soluti
per
vices
purgandi.
102
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
tem
paucissimis,
naturam
variè
exagitat,
acris,
pungens,
ardens,
perniciosus,
&
impetuosus,
quem
Hippocrates
per
initia
morbi
expurgari
praecipit:
non
cruda,
inquiens,
nisi
furiant.
Nam
si
natu¬
ra
medici
ope
destituta
fuerit,
humor
ille
inflammationes
perni¬
ciosas
in
partibus
glandulosis,
vel
pustulas,
quas
vulgò
variolas
&
morbillos,
graeci
[GR]
ἐξανθήματα
[/GR]
vocant:
vel
maligna
vlcera,
&
car¬
bunculos,
similiáque
non
minùs
exitialia
statim
extrinsecus
gene¬
rat:
vel
in
ipsis
visceribus
letales
vomicas
parit:
vel
neque
intus,
ne¬
que
foris
aliquid
excitat,
sed
vagatur,
&
prauitate
sua
occidit.
Ta¬
lis
humor
etiam
morbum
lateralem,
qui
[GR]πλευρίτις[/GR]
graecè
dicitur,
dum
fluit
adhuc,
neque
certam
sedem
obtinet,
procreare
solet.
Alter
furens
humor
dicitur,
qui
postquàm
in
febribus
quibusdam
ex¬
tenuatus,
&
humectante
victu
solutus,
ad
varias
corporis
partes
diffundi,
&
quasi
exitum
quaerere
incipit.
MATHETES,
Quomodo
humores,
&
quando
diffundi
sol¬
uique,
&
ad
excretionem
iam
incitari
cognoscam?
GERON,
Vbi
temperato,
ac
humectante
victu
aliquandiu
extenuati
agitari,
mo¬
uerique
quodammodo,
&
titillationem
excitare
incipiunt:
qui
priùs
erant
immobiles:
atque
aliâs
in
alium
locum
descendere,
verbi
gratia,
nunc
ad
os
ventriculi,
nunc
ad
intestina,
non
proflu¬
uium
ventris,
sed
rugitum
in
eis,
&
sonitum
concitantes:
aliâs
ad
cutem.
qui
humorum
motus
diligenter
à
medico
animaduerti
obseruaríque
debent.
MATHETES,
Qua
de
causa?
GERON.
Ne
quid
exhibeat,
quod
eos
subducat,
antequàm
oberrantes
sic
no¬
xam
inferant,
in
membrum
aliquod
nobile
decumbentes.
Conue¬
nit
autem
vt
ipsi
soluti,
non
modò
semel
per
aluum
euacuentur:
sed
etiam,
vt,
si
quae
reliquiae
ipsorum
siccę
&
crassae
adhuc
sub¬
sint,
rursus
humectante
cibo
resolutae,
leuiter
expurgentur.
sic
e¬
nim
illis
modicè
subtractis,
morbus
etiam
solo
victu
in
totum
e¬
uinci,
mutari,
&
ad
meliorem
statum
reduci
poterit:
vt
nulla
de¬
inceps
medicina
indigeat.
Imperiti
&
vulgares
medici,
id
genus
motiones
humorum
non
perpendunt:
eóque
verae
curationi
contraria
faciunt,
ea
quae
siccant,
&
crassos
humores
reddunt
hu¬
mectantium
loco
adhibentes:
vndè
illi
purgantibus
medicamen¬
tis
neque
facilè
cedunt,
neque
obediunt.
MATHETES,
Quid
de
pituitosis
crudisque
iudicas,
qui
non
crassi
semper,
ac
motu
difficiles
sed
tenues
interdum
&
aquei
reperiuntur,
praesertim
cùm
since¬
ri
non
sunt,
verùm
alijs
permixti:
hine
etiam
furentes
propriè,
seu
turgentes
dici
possunt?
GERON,
Minimè.
Etsi
enim
superflui
nonnunquam
per
totum
corpus
deferantur,
nulla
in
parte
adhuc
haerentes,
nonunquam
autem
ad
membrum
aliquod
principale,
vel
ei
propinquum
moueantur,
grauéntque
naturam
adeò,
vt
nisi
ipsi
suc¬