COMMENT.
SECVNDI
DIALOGVS
IIII.
107
satur.
Haec
autem
in
uitioso
putrescente,
aut
iam
semiputrido,
&
à
natura
quodammodo
alieno,
non
tamen
in
totum
putrido,
&
corrupto.
Adhaec
illa
vel
totam
materiam
vel
certè
maiorem
eius
partem
mutat:
haec
finit
tantùm
eius
putredinem
manente
materia.
atque
hactenus
à
priore
differt,
quemadmodum
Galenus
indicat:
vbi
corpus
inquiens,
benè
habet,
quando
etiam
id
quod
"
coquitur,
cum
coquente
familiarem
habet
naturam,
tota
quae
co¬
"
quitur
materia,
uel
magna
eius
pars
mutatur,
commutaturque:
"
recrementum
verò
semicoctum
minimum
remanet.
Quan¬
"
do
malè
affecti
sumus,
quod
accidit,
cùm
id
quod
concoqui
debet,
à
mutantis
natura
&
alterantis
alienum
existit,
quod
sane
assimila¬
tur,
paucum
est:
excrementum
verò
semicoctum,
copiosum.
MA¬
THETES,
Quis
huius
concoctionis
auctor
est,
&
parens?
GERON,
Non
alius
quàm
qui
primae
fuit:
nempe
calor
natiuus
solidis
par¬
ticulis
insertus,
etsi
extraneus
ei
sit
coniunctus.
Quare
si
parua
hu¬
moris,
qui
concoctionem
requirit,
putredo
fuerit,
facile
corrigi
ille
&
pristinam
recuperare
naturam
potest.
sin
autem
ma¬
gna,
nequaquam:
sicut
vinum
ex
toro
acidum
emendari
nequit:
ex
parte
verò
acescens,
ad
priorem
redire
bonitatem
solet.
Na¬
tura
itaque
in
ea
concoctione
cum
morbo
certare
uidetur,
vt
si
humores
in
alimentum
mutare
nequit,
saltem
euincat,
praepa¬
rétque
expulsioni,
ne
corpori
diutiùs
inhaerentes,
incommo¬
dum
accersant:
atque
ideo
sanguini
adhuc
permixti
aliquan¬
diu
relinqui
debent,
partim
vt
ad
nutritionem
coquantur
partim
vt
ad
expulsionem
maturentur,
euincanturque:
sed
alij
maiore,
alij
minore
naturae
conatu,
&
labore:
sinceri
au¬
tem
&
à
sanguine
segregati,
nullo
modo
superari,
multò
mi¬
nùs
concoqui
possunt.
id
quod
Galenus
elegantissimè
hisce
uerbis
indicat:
"vbi
natura
(inquiens)
superior
euaserit,
debel¬
laueritque,
&
vehementissimo
morbi
impetui
restiterit,
nec
non
ea,
quae
offendebant,
oppresserit,
(haec
enim
est
graecis
[GR]πεπασ¬
μός[/GR],
nobis
maturatio)
fieri
non
potest,
vt
postea
succumbat.
at¬
qui
si
natura
à
morbo
victa
non
est,
mors
nullo
modo
obuenire
potest.
Simile
est
illud,
quemadmodum
maturationes
fiunt,
na¬
"
tura,
insalubres
causas
euincente,
ita
cùm
non
est
superior,
contra¬
ria
accidunt
illud.
Tale
quoque
est,
maturationes
celeritatem
crisis,
&
securitatem
sanitatis
portendunt.
Hęc
itaque
concoctio
secunda
fit,
vt
Galeni
uerbis
utar:
natura
superante,
dominante
&
euincen¬
te.
Quanquam
in
eodem
loco
dicat,
memineritis
totam
coctionem
morbi,
humorum
comutatione
constare:
vbi
coctionis
vocabu¬
lum,
quod
[GR]πέψιν[/GR]
appellat
quam
nominat
maturatione
pro,
[GR]πεπάσμα[/GR]
vsurpat:
quae
commutando,
manente
materia
perficitur".
Quod
Hip¬
Concoctionis
secundae
auctor.
Synceri
humores
concoqui
nequeunt.
Galenus
de
crisibus.