867
Quae concoctio in febribus expectanda.
Concoctio vera.
Notae concoctionis in febribus.
Concoctionis ordo quis in singulis morbis obseruandus.
Obseruanda in ijs quae subsident in vrinis.
In quartana vrinae saepiùs laudata.
Purgatio quibus notis apparentibus, tentanda.
Mutationis materiae tres.
108 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
pocrates etiam docet hoc pacto: si febres languidae sunt, homo
in febribus expe seruari potest, frigidi humoris copia, longiore tempore cocta
uictáque à natura. Atque haec vera illa concoctio est, quam in fe¬
bribus vniuersis, & morbis illarum consortibus expectare debe¬
mus, antequàm corpora expurgemus: in morbis autem febrium
expertibus, non item. MATHETES, Ex quibus notae huius conco¬
ctionis sumentur, quibus animaduersis purgationem moliri pos¬
simus? GERON, Ex vrinis, alui deiectionibus, & sputis. At
in thoracis, & pulmonis affectibus praecipuè sputa obseruari,
non tamen vrinae & deiectiones negligi debent. In ven¬
tris morbis, primum deiectio, deinde vrinae considerandae
sunt. Quòd si febris vel ob folos humores putrescentes, vel
ob particulam inflammatam excitata fuerit, vrinae potissimùm
inspectari solent, atque inde concoctiones siue maturati¬
ones cognosci. Nam si natura humorem ex toto in ali¬
mentum conuertere potuerit, id quod in vrina subsidet album,
leue, aequale & modicum apparet. sin autem duntaxat euice¬
rit, id quod subsidet, puri respondet. Hinc necesse est, etiam ex
Galeni sententia, vt in eorum vrina, qui ex otio & reple¬
tione febricitant, si incolumes futuri sint, copiosissimum sub¬
sideat. Verum concoctionis notae non solis ex vrinis sumi de¬
bent: nam hae sępè ex alimento, quod aegri assumpseru it in venis
probè elaborato, concoctae apparent, humore, qui meatus visce¬
rum obstruxit, morbumque excitauit, adhuc crudo: id quod in
quartanis saepiùs videre licet, & plęrunque medicos incautiores
decipit. MATHETES, Quae ergo sunt notae quibus apparentibus
citò licet hominem purgare? GERON, Iam dudum superius audi¬
uisti: cùm humores quieti antea, nunc agitari incipiunt. MATHE.
TES, Quò natura in hac concoctione spectat? GERON, Aut vt
prauam istam humorum materiam potissimùm in alimentum li¬
cut in prima conuertat: aut si id propter illius prauitatem assequi
nequeat, vt saltem ipsam euincat, ad expulsionemque praeparet.
Quare etiam rectè Galenus dixit, tres in animalium corpore mu¬
tationes esse: vnam planè secundum naturam: quando cibus in
ventre concoquitur: aut in visceribus, vnde succus fit, qui vnam
quanque partem nutrit, vt in priore concoctione dictum est: al¬
teram planè illi contrariam in omnibus putredini obnoxijs: at¬
que has inuicem discrepare, tertiam mixtam ac mediam, naturali,
& eius contrariae participem. siquidem mutationi naturali haec
insunt, vt quod mutatur, à calore natiuo superetur, & familiare
corpori euadat. Eam verò, quae contra naturam fit, immutatio¬
nem, calor alienus producit, ad nihil vtilem, mediam earum, vt in
suppu¬