De
concoctionibus
testimonia.
Hippocrates
libro
secundo
de
morbis
popularibus.
Concoctio
recrementorum.
110
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
lo
modo
uocent.
Ex
Galeno
superiùs
didicisti,
concertationem
victo¬
riamque
naturę
[GR]πεπασμὸν[/GR]
in
febribus
propriè
nuncupari:
hic
autem
ge¬
neraliùs
in
omnibus
ferè
morbis
vsurpari.
MAT.
Exemplis
auctorum
ista
confirmari
abs
te
cupio.
GERON,
Hippocrates
sic
scripsit:
matu¬
rationes
omnes
eorum,
quae
ex
quauis
parte
excernuntur
tem¬
pestiuas,
vel
bonas,
&
criticos
abscessus
considerare
oportet.
I¬
dem
eodem
libro:
"maturationes
celeritatem
criseos,
&
securam
sa¬
nitatem
portendunt.
Rursus:
cruda
concoctionisque
expertia,
&
quę
in
malos
abscessus
conuertuntur,
nullas
crises,
sed
dolores,
aut
morbo¬
rum
longitudinem,
aut
recidiuas
ipsorum
significant".
Similia
in
libro
secundo
de
victu
in
morbis
acutis
hoc
pacto
memorię
prodidit:
in¬
terdum
etiam
cruda,
tum
à
capite,
tum
ex
thorace
biliosa
attrahuntur,
vigilięque
ipsis
simul
incidunt:
ob
quas
morbus
non
concoquitur.
Galenus
ea
in
comentario
exponens,
enumerat:
deinceps
omnia
symptomata,
à
crudis
biliosis
exorsus.
vocauit
enim
hoc
pacto
ip¬
sa,
quoniam
recrementorum
quoque
concoctionem
appellat,
et¬
si
mutata
nutrire
corpus
nequeant:
sicut
vtraque
bilis,
&
serosi
hu¬
mores,
qui
[GR]ἰχῶρές[/GR]
dicuntur.
MATHETES,
Hippocrates
ergò
&
Galenus
recrementa
illa
ea
ratione
concoqui
censent,
quae
pro¬
priè
[GR]πεπασμὸς[/GR]
dicitur,
non
nutricioni,
sed
expulsioni
accom¬
modata,
qua
natura
etiam
magis
laborare
solet?
GERON,
Sic
habet:
quod
etiam
clarius
ex
Galeni
verbis
eodem
in
loco
animaduertere
licet,
quae
ita
latinè
sonant.
Attamen
quę
ex
recre¬
mentis
huiusmodi
natura
euicit,
cocta,
quae
verò
non
euicit,
co¬
ctionis
expertia
seu
cruda
nominare
consueuit.
Idcirco
pus
quo¬
que
in
inflammatione,
quae
concoquitur
fieri
dicit:
quanuis
nul¬
la
particula
nutritionem
ex
pure,
vt
crudis
dictis
&
pituita
reci¬
piat.
MATHETES,
Illa
quidem
paulò
remotiora
videntur
à
vera
concoctione,
quàm
medici
in
morbis
expectant?
GERON,
Iam
ab
initio
dixi,
naturam
cuiuslibet
humoris
concoctionem
aggredi,
vt
alimentum
inde
particulis
suppeditet:
vbi
uerò
illam
nequit
absoluere,
ob
materiae
concoquendae
prauitatem
omnibus
viri¬
bus
agit,
vt
saltem
superet
eum,
&
tanquam
hostem
propellat.
Quae
itaque
ad
nutritionem
fit,
propria
dici
potest:
quae
ad
matu¬
rationem
humorum
putridorum,
febribus
tantum
ascribitur:
quae
omnibus
euincendis
humoribus
accommodatur,
absolutè
[GR]ἐπικρατηκὴ[/GR],
quasi
euictrix
appellatur,
&
generalis.
Propterea
Gale¬
nus
subijcit,
"generalius
autem
significatum
est,
quando
natura
causis
superior
euaserit,
eásque
suis
ipsius
uiribus
immutat."
Quae
verò
tanquam
in
corpore
exanimi
putrescunt,
cùm
naturalis
ca¬
lor
nihil
eis
ad
immutationem
conferat,
concoqui
non
dicuntur.
Itaque
hoc
etiam
serosis
aquosisque
humoribus,
qui
per
vrinas
ex¬
cernuntur