Phymatae
cocta
quando
Fluxio
oculorum
quando
cocta.
Aristoteles
lati¬
us
concoctionis
nomen
quam
me¬
dici
accipit.
In
quarto
Hippo¬
cratis
de
victu
in
morbis
acutis.
Pituita
putrida
quomodo
conco¬
quatur.
Secuuda.
Pituita
salsa.
Pituita
acida.
Melancholicus
humor
adustus
112
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
tingit,
cùm
materies,
atque
humor
ipse
à
calore
naturali
victa
fue
rint.
nam
hoc
tandiu
natura
est,
donec
calor
proportione
qua¬
dam
humori
respondeat.
Quocirca
eiusmodi
&
vrinae,
&
alui
de
iectiones
sanitatis
indicia
sunt,
&
concocta
dicuntur,
quòd
hu¬
morem
à
natura
vinci
significent.
MATHETES,
Expone
quaeso?
haec
Aristotelis
verba
paulò
dilucidiùs?
GERON,
Nihil
aliud
hic
indicat,
quàm
quòd
ratione
finium
concoctiones
distingui
velit:
et
si
ille
multo
latiùs
quàm
medici
coctionis
nomen
vsurpet:
aliam
nanque
nutritioni,
aliam
maturationi,
euincendisque
humoribus
esse
di
catam
pronunciat.
ac
tertia
hęc
generalis
omnium
humorum
con¬
1o
coctio,
cum
duabus
superioribus
quędam
videtur
habere
comunia:
cum
prima
sanè,
quòd
humores
nutritioni
aptos,
benigniorés¬
que
immutet.
cum
secunda
autem,
quòd
viriosos
&
putrescentes,
siquidem
pauci
sunt,
ad
meliorem
reducat
naturam:
si
vero
copio¬
si,
eos
domet,
&
euincat,
ne
corpori
noceant.
MATHETES,
Adferas
oro
de
singulis
humoribus
testimonia.
GERON,
Galenus
de
cru¬
dis
&
pituitosis
humoribus
mentionem
faciens
ait.
Qui
in
reliqua
parte
elaborati
fuerint,
&
absolutè
concocti,
animal
nutrire
pos¬
sunt.
hi
nanque
semicocti,
ab
imbecilla
facultate
concoctrice
re¬
licti,
ab
eadem
recreata,
iterum
concoqui
possunt:
vel
ob
aliorum
ciborum
penuriam
in
alimentum
conuertuntur.
atque
haec
natu¬
rae
actio
ad
primam
concoctionem
referri
potest.
De
putrida
pi¬
tuita
agens
in
quarto
aphorismorum
libro,
secundae
concoctio¬
nis
meminit,
quàm
etiam
sub
tertia
compraehendit:
vbi
languldę
inquiens,
febres
extiterint,
homo
conseruari
potest,
maiore
frigi
di
humoris
copia
cocta,
euictáque
à
natura.
In
his
enim
quod
na¬
turalem
commutationem
assequi
nequit,
saltem
euincitur,
vt
co
loris
alimenti
similitudinem
acquirat.
De
salsa
pituita
ita
Galenus
scribit:
si
humor
pituitae
redundet,
siquidem
salsus
fuerit,
euacua¬
ri
debet:
acidum
verò
factum
immutare
tentandum
est,
naturam
ad
eius
concoctionem
adiuuando.
Salsam
hic
pitiuitam,
synce¬
rum
humorem
separatumque
à
sanguine
dicit:
eóque
nullo
mo¬
do
concoqui
posse:
acida
nonnihil
adhuc
benigni
habet,
cùm
san¬
guini
mista
sit:
eóque
etiam
à
natura
coqui
euincique
solet.
MA¬
THETES,
Quid
de
atra
bile
Galenus
scribit?
GERON,
Melancho¬
licus
humor
cum
excellit,
perniciosissimus
est:
vt
pote
grauissima¬
natura
erodenti
concoctúque
difficili
praeditus,
&
ad
expurgan¬
dum
contumax.
MATHETES,
Quem
humorem
melancholicum
Galenus
hîc
intelligit,
cùm
duplicem
superius
statuerit?
GERON,
Non
de
benigno
illo
atro
humore
sanguinis
fece,
sed
de
adu¬
sto:
quanquam
ille
etiam
difficiliùs
quam
sanguis
concoquatur:
eóque
lien
multa
habet
vasa,
vt
efficaci
calore
eum
extenuet.
Sin
ille