867
Excremeta in febribus & alijs quomodo coquantur.
Calor natiuus quid in concoquendo agat.
In liene concoctio
Extenuatio humorum.
Qualis humor esse debet, qui expurgandus est.
Concoctio quarta
114 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
luta, crassior & puri similis euadit. Sic in febribus, vlceribus, &
tumoribus initio tenuia apparent excrementa, succedente au¬
tem concoctionis tempore, crassiora efficiuntur. MATHETES,
Calórne igitur natiuus in concoctione crassiciem inducit, tenu¬
em humorem absumerns? GERON, Omnia sanè tenuia, quae con¬
la liene conco coqui debent, prius inspissare, crassa verò fundere: deinde rur¬
sus modicè incrassare alimenti causa nititur. Id licet etiam in liene
condiscere: qui cùm crassum humorem ex iecore attraxerit, ma¬
gis atque magis calore suo fundit, extenuatque: deinde, vt sibi nu¬
trimentum inde comparet, mediocriter inspissat. Id euidentius
in pituitoso humore experimur: quem cùm natura iterum con¬
coquere aggreditur, prius fundit acliquat, si crassus est: sin autem
tenuis, qualis ex capite in pectus defluere solet, densare tentat.
MATHETES, Intelligisne hic crassa illa, sic à calore effecta? GE¬
RON, Non, sed ea que frigus constrinxit, sicuti crudos humores
quasi glacie concretos. MATHETES, Extenuatio igitur illa, non
est vera tenuitas, sed quaedam fusio liquatióque humoris crassi
ex frigore congelati? GERON, Est sanè: verum duę in ea peragen¬
da miscentur naturae operationes, nempè segregatio, & coctio
ipsa excrementi: quod nunc crassius, nunc est tenuius: siquidem
tenue est, tunc id quod concoquitur, & illius, & concoctionis ra¬
tione fit crassius: si vero illud spissius fuerit, tunc quòd concoqui¬
tur, tenuius fieri potest. quandoquidem per concoctionem so¬
lam crassescit: per separationem verò extenuatur. In summa exte¬
nuatio illa omnium naturae functionum veluti praeparatio exi¬
stit, vel in concoquendis, vel in expellendis humoribus. Siue igitur
concoctioni ipsam attribuamus, siue peculiarem naturae opera¬
tionem nominemus, nihil refert. Quod si quandoque humores
contumacius ei resistant, medicinae quoque fortioribus indigent
Qualis humor es auxilijs. MATHETES, Ergo humor qui expurgari debet, materi¬
am mediocrem requirit? sin autem aequo tenuior, incrassari: si
crassus, extenuari, si viscosus, incidi medicamentis desiderat? GE¬
RON, Natura calore suo omnia ante concoctionem reddit mo¬
derata. vbi vero iam concocta euictáque segregauerit, non am¬
plius vel inspissare, vel extenuare, aut incidere aggreditur: siue in¬
febribus, siue in morbis illarum expertibus. Quare vbi ipsa hu¬
morem crassum, vel lentum, quòd pertinacius inhaerescat, vel te¬
nuem vehementer, quòd imbibatur ac dispergatur, nequit excer¬
nere: quarta concoctio adhibetur, quam Galenus [GR]προπαρασκεύαστι¬
κὴν[/GR], à praeparatione humorum appellat, qui purgandi sunt, nec non
meatuum, per quos illi educi debent. MATHETES, Meminitne hu¬
ius etiam Hippocrates? GERON, Ita, in aphorismo illo: corpora, vbi
quis pur¬