COMMENT.
SECVNDI
DIALOGVS
IIII.
117
tosus
humor,
tenue,
aut
aquosum
excrementum
sit
admixtum.
MATHETES,
Quomodo
biliosus
humor,
cûm
natura
tenuis
sit
crassus
redditur?
GERON,
Sicut
pituitosus
humor
syncerus,
ob¬
frigus
quasi
concrescit,
ita
rursus
biliosus
ob
caloris
excessum
propemodum
assatus
spissatur,
tenui
eius
portione
per
uapo¬
rem
digesta.
MATHETES,
Vter
biliosus
humor
coctus
vel
crudus
existit?
GERON,
Pallidus,
crassiciae
mediocris,
non
malè
olens,
nec
acris,
concoctus:
flauus
autem
grauis
odore,
acris,
crassús¬
que
&
exustus,
crudus
dicitur:
qui
generaliore
concoctionis
si¬
gnificatu
extenuari
potiùs
quàm
inspissari
debet,
vt
à
natura
edo¬
mari
queat,
expellique:
cum
ipse,
quando
natura
sua
concoctus
est,
etiam
pallidior
sit,
miniméque
foeteat.
MATHETES,
Qua
rati¬
one
medicus
humorem
hunc
tam
calidum,
medicamentis
tutò
poterit
extenuare:
cùm
ea
magis
adhuc
illum
sint
excalfactura?
GERON,
Humectantibus,
quae
mediocriter
tantum
calefaciant
dissoluant,
&
acrimoniam
eius
contemperent.
Quantò
igitur
te¬
nuior
humor
aliquis
fuerit,
tantò
facilius
à
facultate
medicamen¬
ti
attrahitur,
euacuaturque.
At
quem
natura
expurgare
debet,
e¬
um
prius
generali
illa
concoctione
quam
ordine
tertiam
posui¬
mus,
expulsioni
ita
praeparat,
vt
si
tenuis
fuerit,
inspisset,
sicut
in
tussi
&
materia
screatu
expellenda:
si
crassus,
extenuet:
si
viscosus
incidat.
in
summa,
vt
omnes
ad
essentiae
mediocri¬
tatem
redigat.
Quare
discrimen
hoc
inter
naturae
excretio¬
nem,
&
eam
quae
medicamentis
tentatur,
semper
obseruandum
licamentis
tenta
est.
MATHETES,
Cur
non
eodem
modo
natura,
&
medicamenta
purgant?
GERON,
Quia
motibus
planè
contrarijs
operantur.
na
tura
nanque
motu
expulsorio,
siue
impulsorio
euacuat:
impetu
quodam
in
humorem
excernendum
facto.
qui
vt
rectè
siat,
me¬
diocritas
materiae,
&
crassicies
requiritur.
si
nanque
tenuis
nimi¬
um
esset,
facilè
motui
in
ipsum
facto
cederet,
&
irritus
fieret
natu¬
rae
conatus,
vt
quae
illum
non
posset
appraehendere.
medicamen¬
tum
autem
motu
attractorio
purgat:
quo
perficiundo
nulla
ma¬
teriae
crassicies,
seu
renixus
est
necessarius.
Quare
humor
à
medi¬
camento
euacuandus,
quantò
tenuior
fuerit,
tantò
faciliùs
à
facul¬
tate
illius
attrahetur,
expurgabiturque.
Nam
medicamentum
ventriculo,
&
intestinis
subsistens,
humorem
ex
omnibus
corpo¬
ris
partibus
ad
se
trahit,
non
ad
illos
accedit.
Ergò
humorem,
quem
natura
euacuabit,
mediocriter
crassum
esse
oportet:
quem
autem
medicamentum,
eius
tenuitas
potiùs
quàm
mediocritas
e¬
ligitur.
MATHETES,
Cùm
ita
habeat,
quemadmodum
dicis,
cur
recentiores
quidam
omnem
humorem
euacuandum
siue
à
natu¬
ra,
siue
medicamento
essentia
mediocrem,
hoc
est,
neque
tenu¬
Quomodo
biliosus
humor
crassus
redditur.
Biliosus
humor
coctus
quis,
aut
crudus.
Quibus
medicamentis
biliosus
crassus
humor
ex
tenuandus.
Discrimen
inter
naturae
excretionem,
&
quae
medicamentis
tentatur.
Medicamenta
&
natura
contrariis
motibus
agunt.
Purgatio
quomodo
fiat.