COMMENT.
SECVNDI
DIALOGVS
IIII.
119
expulsioni
propinquum
attrahit.
vnde
etiam
materia
quęlibet
no¬
xia
in
ventriculi
fundo,
&
intestinis
contenta,
facillimè
à
facultate
illis
insita
moueri
potest,
&
euacuari:
modo
non
sit
lenta
infixaque
tunicis,
vel
infusa.
Ideo
quoque
Galenus
primo
aphorismorum
libro,
humores
qui
in
parte
aliqua
corporis
sunt
firmati,
nullo
alio
au¬
xilio
ante
concoctionem
mouendos,
neque
expurgandos
esse
docent
eò
quòd
tunc
naturam
habeamus
euacuationi
auxiliariam.
nam
ipsa
quoque
post
concoctionem,
quo
tempore
crises
fiunt,
humores
discer¬
nere,
ac
superflua
expellere
consueuit.
Eo
autem
loco
non
vitiati
ex¬
crementicijque
humoris
euacuationem
intelligit,
quasi
talis
neque
at
nisi
expultrice
membrorum
facultate
opitulante
expurgari,
sed
illum,
qui
concoctione
propriè
dicta
concoqui
potest.
Nam
talis
euacuatio
ante
concoctionem
tentata,
naturę
in
hanc
incumben¬
ti
aduersatur.
nam
hęc
medicamenti
attractionem
vi
retentricis
fa¬
cultatis
impedit.
post
concoctionem
uerò
illius
quod
assimilari
non
potuit,
eductionem,
vt
quam
ipsa
quoque
moliatur,
medicamen¬
to
concedit:
atque
hac
ratione
Galenus
naturam
tunc
nos
habe¬
re
euacuationi
opitulantem
intelligit.
MATHETES,
Si
ergò
hu¬
mores
ante
concoctionem
purgari
non
debent,
concoctio
autem
ęquabilitas
humoris
est
ad
essentiam
mediocrem
conuersio:
ita
vt
si
tenuis
fuerit,
incrassetur:
si
crassus,
extenuetur:
si
viscosus,
incida¬
tur,
certè
mediocritas
essentiae
ad
euacuationem
requiri
videtur.
GERON,
Auctores
illi
verbis
modò
abs
te
commemoratis
conco¬
ctionem,
non
commutationem
intelligunt:
quę
humorem
noxi¬
um
ad
euacuationem
medicamento
praeparet,
sed
quae
ad
beni¬
gnum
succum
reducat,
prohibeatque
eius
putredinem,
quatenus
artis
benficio
fieri
poterit:
sic
vt
causam
illius,
hoc
est
malam
qua¬
litatem,
siue
modum,
vel
obstructionem:
non
autem
ipsam
putre¬
dinem,
humori
iam
impressam
amoueat.
nam
hoc
solius
naturae,
non
medici
est
officium.
Sic
etiam
biliosi
concoctio
est,
dum
is
ex
tenui
in
crassum
conuertitur.
Pręcipuus
enim
medici
scopus
in
fe¬
bri
putrida
existit,
vt
putredinem
futuram
prohibeat.
Atque
hoc
pacto,
si
humor
aliquis
vel
putrescens,
vel
putredini
opportunus,
supra
naturae
suae
modum
tenuis
fuerit,
is
incrassari
debet:
vt
an¬
teà
docui:
si
crassus,
extenuari:
si
viscosus
incidi:
idque
ea
de
causa
vt
putredo
arceatur,
&
ipse
postea
ratione
secundaria
concoqua¬
tur:
hoc
est
sic
commutetur,
vt
putredo
iam
impressa
desinat,
eodem
essentiae
modo
manente.
Quod
Galenus
etiam
affirmat
in
libel¬
lo
de
concoctione
artis
medicinae.
Omne
inquiens,
superuaca¬
"
neum,
expurgabis,
sic
tamen
vt
prius
distinguas,
copiáne,
an¬
"
qualitate
(hoc
est
essentiae
modo)
delinquat.
Quòd
si
in
natura¬
"
lem
statum
redire
potest,
contrarijs
immutabis:
crassum
&
visco
“
Naturam
habere
adminiculantem
quid
indicet.
Post
concoctionem
natura
expulsionem
noxii
humoris
promouet.
Auicennae
concoctio
biiisosi
humorus.
Medici
consilium
in
febri
putrida.