Pestilentia
ex
humorum
copia,
malitiae,
obstructione,
lenia
medicamenta
admittit
nulla
purgantia.
Medicamenta
leuia
ad
pectem.
Quae
cauenda
in
pestilentia.
124
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
mo
inquirendum
est,
quo
in
humore
potissimùm
haereat:
vel
an
in
spiritibus
tantum
adhuc
subsistat:
item
num
in
principio
sit,
an
plurimum
processerit.
adhaec
quae
loca
praecipuè
obsideat:
intùs
ne
tota
delitescat,
an
forâs
proruperit,
aut
omnes
partes
inuaserit:
insuper
vtrum
solidas
partes
occuparit,
an
per
summa
tantum
o¬
perret.
Praeterea
num
velociter
&
largè,
an
tardè
&
parum
ser¬
pat.
pro
horum
enim
differentia,
curandi
quoque
ratio
variat.
Quae
ex
humorum
quidem
copia,
malitiáque,
aut
obstructione
prouenerit,
lenioribus
medicamentis
aluum
ducentibus,
mea¬
tusque
aperientibus
curari
debet.
purgantibus
autem
nulla,
siue
extrinsecus,
siue
intus
in
nobis
orta
fuerit.
MATHETES,
Qua
de
causa?
GERON,
Quia
materia
contagionis
cum
latè
dispersa
est,
difficulter
educi
potest,
nisi
etiam
humores,
quibus
inhaeret,
si¬
mul
euacuentur,
&
natura
illam
statim
ab
initio,
vt
rem
noxiam
forâs
propulsare
conetur,
non
autem
concoquere,
vt
in
alijs
so¬
let,
vnde
maculae,
pustulae,
abscessus,
&
plurimum
alui
deiectio¬
nes
in
illis
excitantur.
medicamenta
autem
purgantia
ea,
quae
ad
cutim
feruntur,
introrsum
reuocant,
motu
nimirum
naturae
con¬
trario,
sanguinem
maximè
agitant,
&
permiscent,
eóque
multis
omnes
corporis
vires
conuellunt.
sin
autem
aluus
astricta
fuerit,
licet
eam
glandibus
subiectis,
clysteribus,
&
emollientibus
subdu¬
cere.
MATHETES,
Quid
si
in
vtraque
pestis
origine
humorum
co¬
pia
adfuerit,
quae
cuacuationem
requirat,
purgantibusne
medi¬
camentis
vtendum
erit?
GERON,
Erit,
sed
leuioribus,
quę
corrup¬
tam
tantum
materiam
per
aluum
subducant.
nam
magnam
me¬
dicamentorum
irritationem
illa
ferre
nequit,
vt
quae
ipsa
lubrica
sit,
&
valdè
irritabilis.
Conueniunt
itaque
syrupus
ex
rosis,
pur¬
gandi
facultate
praeditus,
manna,
cassia
siliqua,
catapotia
ex
aloe,
croco,
myrrha,
cum
aceto:
nec
non
communes
pilulę,
&
rheubar¬
barum.
quòd
si
cassiores
humores
fuerint,
etiam
medicamen¬
tum,
quòd
constat
agarico,
exhiberi
potest.
quanquam
nonnul¬
li
celebres
medici
tum
veteres,
tum
recentiores
alomën,
&
agari¬
cum,
corporis
exiccandi
potiùs
quàm
materiae
noxiae
educendae
ratione
exhiberi
affirment.
Caeterùm
illis,
quae
modò
recensui
&
similibus,
pro
aetate,
tempore,
&
modo
vti
poteris,
vel
quoti¬
die,
vel
tertio
quartóue
die,
si
morbus
tam
diu
prorogabitur.
MA¬
THETES,
Audio
nonullos
medicinae
professores
fortissima
quae¬
que
medicamenta
exhibere
pestilentibus,
tum
quae
per
aluum,
tum
quae
vomitu
valenter
purgant.
GERON,
Illi
suo
ducuntur
iudicio.
Ego
malim
ea
sumere,
quae
naturam
alioquin
in
his
mor¬
bis
debilitatam,
non
prosternant,
sed
potiùs
iuuent.
hoc
etiam
in
primis
caueri
debet,
ne
motui
ipsius
naturae,
quo
noxijs
expel¬
lendis