COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
IIII.
129
critate
sica
est.
Hinc
ergo
constat
concoctionem
pro
partium
ista¬
rum
facultate,
vel
robusta,
vel
debili
succedere:
sicut
etiam
cruditas
non
vnius
tantum
humbris
(vt
quidam
opinantur)
sed
etiam
al¬
terius
esse
deprehenditur.
si
enim
solidae
partes
temperatae
fue¬
rint,
humores
probè
concoquunt,
sibique
assimilant.
sin
autem
incaluerint
magis
quàm
oportet,
humores
reddunt
biliosos:
qui
vt
ad
mediocritatem
redigantur,
frigidis
opus
est
auxi¬
lijs:
si
refrigeratae
fuerint
impensiùs,
pituitosos,
vel
melancholi¬
cos,
si
adsit
siccitas:
eóque
calida
postulant
praesidia,
ne
in
eui¬
uincendis
concoquendisque
humoribus
fiant
inferiores.
Idem
Alexander
Trallianus
quem
nos
latinum
fecimus,
libro
duode¬
cimo
affirmat,
de
quartana
ex
nimia
flauae
bilis
adustione
conci¬
tata
mentionem
faciens.
MATHETES,
Recenseas
igitur
ordine,
quęnam
medicamen¬
ta
in
singulis
febrium
generibus
concoquendis
exhiberi
debe¬
ant?
GERON,
Recensebo:
sed
non
absurdum
uidetur
prius
obser¬
uare,
an
vnius
&
simplicis
humoris,
eodemque
retenti
loco
conco¬
ctio
in
omnibus
febribus
expectari
debeat.
Nam
alię
ex
simplici,
conflatae
sunt,
vt
pituitosae,
biliosae
&
melancholicae:
vnde
etiam
potissimùm
Graecis
[GR]ἀκριβεῖς[/GR],
nobis
accuratae
&
exquisitae
dicun¬
tur:
quępartim
continentes
sunt,
si
materia
iplarum
ex
qua
gignuntur,
in
vasis
existat:
partim
intermittunt,
si
extra
illa
vagetur.
Alię
ex
mi¬
xto,
vt
omnes
spuriae,
&
illigittimae,
quas
nothas
appellant.
Iam
congeneres
typi
interdum
coeunt,
vt
duę
quotidianę,
aut
duę
ter¬
tianae,
aut
duae
trésue
quartanae,
interdum
diuersae
febrium
spe¬
cies
complicantur,
vt
quotidiana
tertianę:
vel
tertiana
quartanae,
vel
alteri
cuipiam
alieni
generis:
nonnullae
ob
viscera
quaedam
affecta,
vt
iecur,
lienem,
pulmonem,
ventrem
&
cerebrum
oriun¬
tur:
ex
quibus
nonnunquam
vnum
tantum,
nonnunquam
duo,
uerbi
gratia,
iecur
&
lien
affliguntur:
eáque
nunc
eodem,
nunc
duplici
vitio.
Cùm
autem
simplex
illis
humor
inhaerescit,
febris
hinc
orta
supra
dictis
respondet.
imò,
vna
ex
illis
erit,
nempe
vel
biliosa,
vel
melancholica,
vel
pituitosa.
vbi
verò
plures
humores
vni
infarcti
sunt,
mixtas
quoque
febres
gignunt.
Itaque
febres,
35
vel
ob
membrum
aliquod
affectum,
vel
citra
illius
offensionem,
ex
humore
pituitoso,
vel
melancholico
concitatae,
longae
sunt
ne¬
cessario:
ex
bilioso
autem,
breues.
Ita
etiam
ob
membrum
nobile,
calidum,
rarum,
quod
motum
frequentem
experiatur,
ortae,
acu¬
tae
magis
existunt:
ob
ignobile
verò,
frigidum,
densum,
motus
continui
expers,
prognatae,
in
longum
protrahuntur.
MATHE¬
TES,
In
omnibus
igitur
hisce
febrium
generibus,
humorum
con¬
coctio
procuranda
erit?
GERON,
Maximè:
si
pectus,
&
pulmo
Concoctio
pro
sollidarum
partium
facultate
succedit.
Simplices
febres.
Compositae
febres
Febres
ex
vitio
viscerum.