COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
V.
169
tur.
mangones
officinarum
aspalathum
pro
eò
vendunt.
Ebeni
lignum,
guaiacum,
sanctum,
&
Indicum
vocatur:
multas
habet
facultates,
non
solum
in
morbo
Gallico,
sed
etiam
in
tumo¬
ribus
alijs
ex
pituita
ortis.
Eius
decoctum
vetustis
vlceribus,
sca¬
biei,
&
impetigini
conuenit,
decenti
victus
ratione
adhibita.
Ho¬
die
per
Chemiam
in
aquam,
in
oleum,
&
in
salem
redigitur:
quae
illius
studiosi,
mercurium,
sulphur,
&
salem
nominant:
quibus
multò
tutiùs;
&
celeriùs
lues
venerea
curatur,
vt
postea
audies.
CALIDVM
ET
SICCVM
IN
SECVNDO.
Xylobalsamum
in
Aegypto,
&
Peru
insula
recens
inuenta
nasci¬
tur.
verum
odoris
suauissimi
est,
primo
aspectu
vitis
ramusculos
figura,
&
colore
referens:
sed
cùm
officinae
rarò
id
habeant,
agal¬
lochum
eius
loco
adhiberi
potest.
Nascaphtum
lignum
est
corticosum,
&
velut
putridum,
anti¬
quitatem
nimiam
prae
se
ferens:
quod
officinae
vocant
Thymia¬
ma:
quia
in
suffimentis
praecipuè
ille
vtuntur.
FRIGIDA
MODERATE.
Tamaricis
abstergit,
incidit,
nonnihil
astringit,
&
modicè
de¬
siccat.
Decoctum
eius
ex
aceto
confert
lieni
indurato:
dentium
dolores
lenit.
Cinis
etiam
ligni
mirificè
exiccat:
omnia
vlcera,
&
&[sic]
ambusta
sanat:
plurimum
detergit:
parum
astringit.
Loti
arboris
lignum
dysentericis
vtile
est,
in
scobem
redactum
&
in
aqua
ferrariorum
maceratum,
coctúmque,
&
per
clysteres
iniectum
cum
varijs
oleis,
quae
eiusmodi
affectibus
prosunt.
FRIGIDA
IN
TERTIO,
SICCA
IN
SECVNDO.
Santalum
rubrum,
luteum
&
album,
non
solum
cor
corrobo¬
rat,
sed
etiam
laetitiam
inducit:
ideo
inter
cordis
familiaria
habe¬
tur.
Rubrum
destillationes
à
capite
ad
inferiora
corporis
mem¬
bra
descendentes
cohibet:
delirantibus,
&
mente
alienatis
conue¬
nit:
temporibus
eorum,
fronti,
&
syncipiti
cum
aceto,
&
aqua
ro¬
sacea
applicatum:
nec
minuspulsibus
admotum,
velut
in
ardre¬
tissimis[sic]
febribus.
Idem
etiam
pectus,
cor,
stomachum
ex
aqua
ro¬
sacea
dilutum
refrigerat.
CORTICES
ARBORVM
CALIDI
ET
SICCI
IN
SECVNDO.
Cinamomum
apud
veteres
olim
verum
facilius
haberi
potuit,
Imperatorum
maximè
subsidio:
hodie
admodum
rarò
in
offici¬
nis
inuenitur,
vt
non
inmmeritò
quis
nos
eo
carere
dicat:
quan¬
quàm
alibi
verus
cortex,
&
lignum
ipsius
cinamomi
habeatur.
In
officinis
haec
duo
saepe
confusiduntur:
quòd
ex
eodem
loco
adferantur,
in
eademque
arbore
proueniant.
Nam
Galenus
in
eo
P
2
Guaiacum
lig¬
num
sanctum.
Xylobalsamum.
Naescaphtum.
Tamaricis
li¬
gnum.
Loti
arboris
li¬
gnum.
Santalum.
Cinamomum.