867
Cinamomum cras¬
sum.
Tenue vapore
in caput attollit.
Exhalationes
ventriculi in ca¬
put vertigines
pariunt.
Tragema ex cra¬
so cinamomo.
Crassum cinamo¬
mum menstruis
educendis obest.
Maceris.
Macis.
170 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
dem ramo, & cinamomum, & casiam se vidisse testatur. Casia trun¬
cus erat: cinamomum superior ramus. differunt inter se crassi¬
cie, & tenuitate. Tu igitur cùm apud autores Arabas casiam inue¬
nis scriptam, crassum cinamomum intellige: cùm autem cinamo¬
mum, virgulta, & ramos. Verum cinamomum foris est cinericeis
coloris, intus rubri, odore origanum referens. Quare hodie
casia lignea non verum cinamomum, sed crassum dici potest. Ve¬
teres quidem duplicatam eius portionem pro vna cinamomi sub
stituere solebant. Quia autem verum cinamomum tenue existit,
non exhiberi debet, cùm vapores prohibendi sunt: sed potius ca¬
sia, quę os ventriculi claudit, concoctionemque iuuat. Quemad¬
modum enim ex vasis culinarijs, in quibus aliquid coquitur, vapor
exhalat: ita ex ventriculo inter concoquendum, fumi ad cere¬
brum feruntur, qui vertigines, & capitis dolores excitant. Re¬
ctè ergo tragema ex casia, seu crasso cinamomo, ad ventriculi con¬
coctionem iuuandam, & cerebri fluxionem vitandam assumi¬
tur: ex tenui autem paratum illas, ob naturae ipsius subtilitatem
excitat. Hinc vinum facticium, quod nominant Hippocraticum,
ex cinamomo vero, & zaccaro: quia pituitam liquefacit, angi¬
nam parere solet, nisi aqua frigida superbibatur: ac omnes qui
iusmodi vinis zaccaratis vtuntur, destillationibus sunt obnoxij.
Quare crassum cinamomum magis in tussi, & defluxionibus con¬
uenit, quàm tenue. Errant qui in menstruis prouocandis crasso ci¬
namomo, hoc est casia vtuntur: cùm ad hoc magis cinamomum
ipsum tenui essentia pręditum conferat. In officinis etiam canella
dicitur: casia illa Graecorum commendatur longa, odorata, rube¬
scens, gustu acris, & grata.
CALORE ET FRIGORE TEMPERATVS,
SICCVS TERTIO.
Macer interior nucis muscatae cortex censetur, qui nucle¬
um ipsum proximè ambit: lignosus, flauescens, acerbus, leuiter
acris, astringens, crassus: suauis stomacho, & cerebo vtilis.
CALIDVS ET SICCVS IN TERTIO.
Macis in officinis, & Arabum scriptoribus vocatus, follicu¬
lus, ac membrana est, nucem muscatam totam propemodum am¬
biens, tenuis, ruffa, aut flaua: interdum nigricat, aromatica, odo¬
re suaui, & gustu subacris, nimiùm amara, subtilis: ventriculum
roborat, & concoctionem adiuuat. vnius itaque sunt arboris
macer, & macis: verùm ille non omnibus incognitus: hic in fre¬
quenti vsu celebratur.
Cortices