COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
V.
191
cultates:
acrem
&
astringentem,
sed
illam
adeò
efficacem;
vt
car¬
nem
adurat,
crustásque
inducat:
cremata
minùs
rodit:
similiter
autem
exiccat.
Quanquàm
non
parum
astrictionis
ex
vstione
re¬
mittat.
Itaque
praestat
ipsa
tum
adusta,
tum
elota,
quòd
minùs
sic
erodat.
Errant
valde,
qui
Theriacae
antidoto
chalcitidem
impo¬
nendam
esse
censent.
CALIDA
ET
SICCA
IN
QVARTO.
Chalcanthum
vulgo
vitriolum,
Latinis
atramentum
sutori¬
um
dicitur.
Duplex
est:
natiuum,
&
quod
arte
paratur,
varijs
co¬
loribus
insigne.
Nam
quod
ex
Cypro
adfertur,
aureas
scintillas
emittit.
Germanicum
coloris
coerulei,
oculis
gratum.
Romanum
non
adeò
intensi
gratíque
coloris,
primas
obtinet:
Cyprinum
secundas,
processu
temporis
chalcitis
efficitur.
concrescit
autem
ex
aqua
quadam
viridi
diligenter
ex
cocta.
Insigniter
calefacit,
maximéque
astringit:
ideo
totius
carnis
naturam
siccat,
&
in
se
contrahit.
Chemici
oleum
ex
eò
hodie
parant,
ad
vrendum
can¬
dentis
ferri
instar
efficax.
Vna
eius
gutta,
aut
altera
aquis
cordi
fa¬
miliaribus
infusa
ad
febres
pestilentiales
valet.
ex
vino
autem
ad
omnes
morbos
frigidos,
&
pituitosos,
praesertim
ventriculi.
A¬
quas
reddit
acidas,
&
nonnihil
astringentes.
Extrinsecus
ad
verru¬
cas
tollendas,
clauumque
dissipandum
singulariter
valet.
Sunt
quidam
periti
hodie
medici,
qui
hoc
oleum
viscosum,
&
pingue
conficere
possunt,
quale
non
adurit,
neque
vesicas
excitat.
Nam
cuti
saltem
inunctum,
leniter
colorem
eius
tantûm
mutat.
Sed
de
huius,
sicut
&
aliorum
terrae
fossilium
praeparandi
modo,
fa¬
cultate,
&
vsu,
consule
Paracelsum
&
alios.
Auripigmentum,
Graecè
[GR]ἀρσήνικον[/GR]
dicitur,
Germanicè
Oper¬
ment:
chemici
&
seplasiarij
nomina
inter
se
distinguunt.
Nam
ar¬
senici
voce
venena
ex
metallis
prodeuntia
significant.
Est
autem
duplex
apud
Graecos,
&
Latinos:
vnum
sanè
in
glebas
concre¬
tum,
&
lapidosum:
alterum
in
laminas
fissile,
lacteum,
&
purum:
quod
omnium
est
praestantissimum.
Arsenicum
commune,
&
vulgare
à
chemicis
componitur.
MATHETES,
Quas
vires
obti¬
net?
GERON,
Siue
crematum,
siue
ignem
non
expertum,
astringit
eroditque:
nec
non
partem
ipsam,
cui
admouetur,
si
diutiùs
ad¬
haereat,
adurit:
eóque
medicinis
digerentibus,
&
extersorijs
re¬
ctè
commiscetur.
Oleum
quod
ex
eo
conficitur;
purgat,
gluti¬
nat,
extenuat,
attrahit,
cohibet
&
sistit:
hinc
narium,
oris,
aliarum
que
partium
vlcera
maligna,
serpentiáque
curat:
callos
fistula¬
rum
erodit:
cicatrices
emendat:
carnis
excrescentiam
consumit.
Sandaracha,
&
auripigmentum
in
ijsdem
fodinis
&
glebis
similique
ex
materia
proueniunt:
ac
in
nullo
alio
discrepant,
R
Chalcanthum.
Chalcanthi
uires.
Oleum
chalcanthi
seu
vitrioli
vul¬
go.
Auripigmentum
Sandaracha.