Sandyae
quare
sandaracha
dica¬
tur.
Chrysocolla.
Vires
ebrysocol¬
lae,
Chrysocollae
facti¬
tia
borax.
Aurumi
192
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
quàm
quòd
illa
magis,
hoc
minûs
in
terrae
visceribus,
vbi
gig¬
nuntur,
excocta
fuerint:
ob
quod
etiam
eadem
rubrum
magis
co¬
lorem
contraxit,
&
efficaciorem
vim
extenuandi
consecuta
est.
Sandaracha
vulgaris,
quae
vernix
scriptoria
in
officinis
appella¬
tur,
vera
non
est:
sed
gummi
iuniperinum:
quod
Arabica
lingua
Sandarac,
non
Sandaracha
Graecorum
appellatione
vocatur.
Vbi
igitur
in
medicamentorum
compositionibus
apud
Arabes
sandarachae
nomen
inuenitur,
iuniperinum
gummi
vbique
in¬
telligendum
erit:
vbi
verò
apud
Graecos
citatur,
ea,
cuius
Dio¬
scorides
mentionem
facit,
vsurpanda
erit.
MATHETES,
Estne
a¬
lia
adhuc
medicina,
quam
sandaracham
medici
appellant?
GE¬
RON,
Vtique,
recentiores
nonnulli
sandycem
è
cerussa
combusta
paratam
nominant:
eò
quòd
rubescentem
admodùm
colorem
sor¬
tita
sit.
MATHETES,
Quas
facultates
possidet?
GERON,
Nullas
fe¬
rè
alias,
quàm
auripigmentum.
Chrysocolla,
quasin
dicas
auricolla,
liquor
est
optimus,
colore
viridis,
qui
hodie
ex
India
aduehitur,
ac
duplex
est:
vna
fossilis,
altera
factitia.
Rursus
alia
importatur
ex
Armenia
coloris
porra¬
cei,
quae
est
laudatissima:
alia
ex
Macedonia
bonitate
huic
succe¬
dit:
proxima
est
Cypriam.
quanquam
autem
hae
in
terris
natura¬
les
sint,
tamen
etiam
praeparationem
quandam
exigunt.
MATHE¬
TES,
Quas
vires
illi
tribuis?
GERON,
Purgat
cicatrices:
carnem
excrescentem
coërcet,
astringit,
purgat:
corpus
modicè
erodit:
ijs
etiam
ascribitur,
quae
necem
inferre
possunt.
MATHETES,
Quid
de
factitia
habes?
GERON,
Ea
borax
vulgo
dicitur.
haec
po¬
tissimùm
ex
vrina
pueri
parari
solet,
tempore
aestiuo,
aut
aëre
ad
modum
calido,
sic
vt
in
mortario
pistillóque
rubri
aeris
contun¬
datur.
Fit
hinc
medicamentum
vlceribus
aptissimum,
siue
per
se,
siue
cum
alijs
mixta
applicetur.
eadem
quoque
magis
desiccat
ci¬
tra
rosionem,
&
extenuat,
quàm
metallica.
Nonnulli
hodie
che¬
mici
acuratiùs
eam
conficiunt,
quàm
Dioscorides
praescripsit,
&
incredibilem
inde
quaestum
sibi
faciunt.
Caeterùm,
&
natiua,
&
factitia
mulieribus
ad
faciem
decorandam,
fabrisque
aurarijs,
&
pannorum
infectoribus
expetitur:
aliàs
in
medicina
faciunda
ra¬
rior
eius
vsus
in
officinis
esse
solet.
METALLA
MATHETES,
Quae
sunt
metalla,
fossiliáque
ad
medicitiam
accommodata?
GERON,
Princeps
est
aurum,
vt
quod
omnium
maximè
fit
temperatum,
plurimisque
ad
tuendam
valetudinem
dotibus
praeditum.
Nam
cardiacae,
melancholiae,
cordis
palpita¬
tioni,
morbo
attonito,
comitiali,
elephantiaco
medetur:
adhaec
spiritus