COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
V.
245
sic
dictus,
quòd
carnis
vulnera
conglutinet.
Optima
est
amara,
ad
ruborem
inclinans,
mannae
thuris
similis:
calida
in
secundo
or¬
dine:
sicca
verò
in
primi
initio.
MATHETES,
Quem
humorem
e¬
ducit?
GERON,
Pituitam
crudam,
crassósque
humores,
praeser¬
tim
articulorum
compagibus
infixos:
cerebrum,
neruos,
&
pul¬
monem
purgat:
tussientibus
&
suspiriosis
conducit:
eóque
senibus,
&
pituitosis
accomodata.
veteres
purgatoriam
vim
ei
non
ascri¬
bunt:
sed
quia
resiccando
neruos,
&
carnes
confirmat,
Arabes
in¬
ter
purgatoria
numerant.
hinc
catapotia
ex
Sarcocolla
ad
pitui¬
10
tam
ex
cerebro
euacuandam
conficiunt.
Aluum
tardè
deijcit,
per
turbatque
eos,
quorum
ventriculus
bile
redundat:
quare
cauen¬
dum
est,
ne
ijs
exhibeatur.
Facultas
ipsius
deiectoria
zinzibere,
&
cardamomo
additis
corroboratur:
nec
non
myrobalanis,
&
aloe,
vel
turpeto,
vel
semine
apij,
&
ameos.
Trita
quidem
per
se
drach¬
mae
pondere
ex
potu:
cum
alijs
autem
medicamentis
drachmae
se
missis
instar
exhibetur.
Haec
sanè
Arabum
familiae
debentur
acce¬
pta,
tam
antiquis,
quàm
recentioribus
incognita:
sicut
etiam
ea
quae
de
Ammoniaco,
&
Opopanace
prodiderunt.
MATHETES,
Quid
est
sagapenum?
GERON,
Lacryma
ex
e¬
iusdem
nominis
planta
destillatitia.
Officinae
interpolato
vocabu¬
lo
illam
Serapinum
vocant.
Adulteratum
autem
frequentiùs,
quàm
verum
habent:
quanquam
Venetijs
praestantissimum
ven¬
datur,
ex
orientalibus
plagis
allatum.
MATHETES,
Vnde
verum
cognoscis?
GERON,
Inde,
quòd
aqua
rigatum
soluatur:
quod
au¬
tem
tale
non
est,
minimùm
liquescit.
MATHETES;
Quas
vires
ha¬
bet?
GERON,
Tertio
ordine
calefacit;
&
secundo
siccat,
extenuan¬
di
facultate
praeditum:
sicut
autem
alij
liquores,
crassos,
lentósque
humores
purgant;
ita
hic
pituitam,
&
aquam
inter
cutem
edu¬
cit.
Propriè
verò
cerebrum
euacuat,
ac
neruos
crassáque
horum
recrementa
extrahit:
adhaec
diuturnis
capitis
doloribus,
hemicra¬
nijs,
commitialibus,
vertigini,
resolutioni,
orisque
distentioni
con¬
fert:
pectus
insigniter
purgat,
dolorésque
eius,
&
lateris
vitia
mitigat:
praesertim
ex
rutae
aut
helenij
decocto.
Nisi
autem
zin¬
ziber
ei
addatur,
pituitam
crassam
euacuare
nequit,
nocétque
ie¬
cori,
&
ventriculo.
Ideò
etiam
mastiche,
&
alia
odorata
ei
non¬
nunquam
admiscentur.
at
flauis
myrobalanis
duplicato
pondere
adiunctis,
aqua
subter
cutem
laborantibus,
singulariter
succurrit.
Insuper
coli
doloribus
ex
frigore,
&
flatibus
concitatis,
tum
po¬
tu
assumptum,
tum
clysteribus
iniectum
subuenit.
Menstrua
non
modò
potum,
sed
etiam
locis
subiectum
educit:
foetúmque
occi¬
dit.
quanquam
dolores
vteri,
&
strangulatum
tollat.
Quid
verò
extrinsecus
impòsitum,
efficiat,
ex
alijs
petito,
X
4
Vires
sarcocolae.
Sagapennum
sen
serapinum.
Vires
sagapeni.