COMMENT.
SECVNDI
DIALOGVS
VI.
272
um
desiderat.
Nam
si
hic
in
cerebro,
&
articulis
aliísque
à
parti¬
bus
remotis,
vel
vltimis
venis,
&
habitu
corporis
delitescens
eua¬
cuari
debet,
maior
medicamenti
vis,
&
quantitas
necessaria
est:
aliâs
nihil
proficerent.
Itaque
auctior
medicamenti
modus
in
arti¬
culario,
aut
antiquo
capitis
vitio,
colico,
&
nephritico
(si
vires
fer¬
re
possunt)
dolore
praescribi
debet,
vt
faciliùs
ad
membrum
affe¬
ctum
péruenire
queat.
Quod
si
verò
medicamenta
bis,
aut
ter
da¬
ta
nihil
promouerint,
eò
quòd
morbus
contumax
sit,
pondus
illo¬
rum
augere
consilium
est.
At
si,
vel
hi,
vel
alij
humores
in
ventri¬
io
culo,
&
primis
venis
hęreant,
exiguum
satisfaciet.
eò
quòd
illi
faci¬
lè
educantur,
praesertim
tenues.
Quòd
si
autem
aeger
clysterijs,
se¬
rapijs
abstersorijs,
&
extenuatorijs
vsus
fuerit,
minor
etiam
cata¬
potiorum
modus
praescribetur,
nempe
duorum
scrupulorum,
aut
drachmae
vnius,
aut
duarum;
aut
trium
ad
summum
instar,
quia
maior
dosis
humores
ad
ventriculum
attrahit.
Vbi
illi
iam
ex
capite
defluere
cessarint,
largior
modus
concedi
potest.
MATHETES,
Deterres
me
propemodum
tot
obseruatio¬
num
difficultatibus?
GERON,
Res
sita
est
in
artificiosa
coniectu¬
ra,
qua
imperiti,
indocti,
&
minùs
exercitati,
non
aequè
faeliciter
vt
eruditi,
prudentes,
ingeniosi,
&
experti
vti
possunt:
quemad¬
modum
hodie
plęrique
ex
recentioribus
factitant.
Verùm
non
sa¬
tis
est
qualitatem,
aut
pondus
medicamenti
nouisse,
quantum
in
singulis
morbis,
aegris,
temporibus,
&
locis
esse
debeat,
nisi
etiam
aduertas
occasionem,
&
oportunitatem,
qua
illud
exhibendum
sit.
Nam
si
alieno
tempore
offeratur,
non
modò
non
praestabit,
quod
promittit,
sed
etiam
ex
leui
morbo
grauiorem
reddet.
Hinc
Theriaca,
&
similia
antidota
in
febribus
cùm
alijs,
tùm
quartana
ante
concoctionis
notas
exhibita,
praesertim
corpore
non
satis
expurgato,
ex
simplici
efficiunt
duplicem,
sicut
apud
Galenum
clarè
intelligi
potest:
quemadmodum
si
oportunè,
&
in
tempore
aegris
propinantur,
plurimum
in
discutiendis
febribus
auxilij
ad
ferunt.
At
non
omni
quartanae
illa
conueniunt,
licet
concoctio
humorum
iam
appareat:
eò
quòd
haec
ex
humore
melancholico
adusto,
natura
frigido,
illa
ex
pituita
transmutata,
alia
ex
bile
adu¬
sta
calida,
&
acri
contrahatur.
Bilis
flaua,
quae
in
atram
transijt,
su¬
am
quoque
naturam
in
quartana
seruat:
eóque
calida
calidis
ad¬
hibere
noxium
est:
vnde
fit,
vt
medici
nostri
temporis,
eò
quòd
causas,
&
originem
quartanae
minùs
diligenter
obseruent,
nul¬
lam
ferè
curare
possint.
MATHETES,
Antidota
ergò
non
confe¬
runt,
nisi
in
declinatione?
GERON,
Non
vtique.
MATHE.
Cur
in
fe¬
bribus
ipsa
dari
solent?
GERON,
Quia
haec
in
quotidianis
sanè,
cau¬
sę
resistunt,
&
obstructiones
materia
iam
concocta
tollunt:
dum
per
Occasio,
&
opor¬
tunitas
medicâ¬
menti
exbibendi
Quartanae
diffi¬
cilis
curatio.
Cur
mediti
quar¬
tanam
curare
ne
queant.
Antidota
in
fe¬
bribus
quid
prae¬
siant.