213
OPVSCVLVM.
81
Priores, vt sunt Aristoteles & plaerique alij, vtuntur
quibusdam argumentis vtcunque apparentibus,
at minimè veris. Posteriores vero dicunt hac scien¬
tiam certis demonstrationibus probari non posse,
vel licere, vt alias omnes, cùm alia via procedat,
alijs omnibus contraria. Nam celat ac velat suo¬
rum terminorum proprietates, cùm caeterae pluri¬
mùm laborent in suorum declarationibus. Proinde
nostrae diuisionis ordinem prosequutus, tertium
eius membrum arripiam, exponens operationes eius
necessarias, ad executionem operis nostri diuini.
Primò dicam rationem quare naturale vocetur,
atque diuinum, vt cognoscantur enormes operantum
hac tempestate errores. Aristoteles docet natu¬
ram operari sub terra in procreatione metallorum
quatuor qualitatibus (vt meliùs intelligatur) ele¬
mentis, igne, aere, aqua & terra: quorum duo, re¬
liqua duo compraehendunt, terra ignem, & aqua
aerem. Cùm igitur materia nostra constat ex aqua
& ex terra (vt infrà dicetur ampliùs penultimo
nostrae diuisionis membro) meritò naturalis ap¬
pellatur, quia in eius compositione quatuor intrant
elementa: duo manifesta, sub quibus alia duo la¬
titant, oculis velata corporeis, ignis & aer videli¬
cet, quae solis mentalibus percipi debent, vt ait
Raymundus Lullius in suo Codicillo, ad hunc
modum: Considera (inquit) naturam, & pro¬
prietatem olei (quod sophisticatores aerem vo¬
cant, ideò quia suis qualitatibus magis abun¬
dare dicunt) oculus tuus non iudicabit illius
differentias, & proprietates. Per haec verba sa¬
tis innuit, elementa quatuor in opere nostro di¬
uino non esse euidentia, quod plaerique falsò
F 4