213
90
DIONYSII ZACHARII
agens, quia seipsam non producit, vt ait Aristo¬
teles: hoc est, suos effectus non demonstrat. Qua¬
propter natura in procreatione metallorum post¬
quàm creauit materiam, id est, argentum viuum,
tanquàm sagacissima, proprium adiungit agens:
nempe terrae mineralis quandam speciem, velut
collostrum eius & pinguedinem in cauernis ter¬
rae mineralibus, longa decoctione inspissatam,
hanc vulgariter vocamus sulphur: comparatio¬
ne ad argentum non alia, quàm coaguli ad lac, vi¬
ri ad foeminam, agentis ad materiam ei subiectam.
Philosophi duplex sulphur posuerunt, vnum fa¬
cilimae liquefactionis, alterum verò congelatum
solùm, & non fusibile. Proinde quo natura de¬
monstraret virtutem & efficaciam agentis, id est,
sulphuris, in materiam, cui adiunctum est, effe¬
cit admirabili compositione quadam, vt metalla
coagularentur actione sulphuris fusibilis, vt es¬
sent liquabilia. Verùm alia mineralia simplicia
composuit actione sulphuris non fusibilis, vt non
essent fusibilia, vti sunt magnesia, marcasitae, & id
genus alia. Cùm autem agens non possit esse pars
materialis compositi, vt Aristoteles ait, natura
procreans metalla sub terra, postquàm dictum
sulphur miscuit cum argento viuo, compositio¬
ne quidem inenarrabili, pretiosissimum inde ge¬
nerat metallum, aurum videlicet: ab eo decoctio¬
ne perfecta separando suum agens, id est, sulphur.
Et haec est ratio cur sic perfectiùs omnibus alijs
metallis, tum quòd videamus naturam illud in
meliùs vltrà non transmutare. Item hac de causa
meliùs ac faciliùs coniungitur argento viuo, quia
nihil aliud est, quàm argentum viuum proprio
suo