1015
LIBER I. 19
quod est alterius causa, id eo ipso est ignobilius:
sic coeli quod hominum causa sint, hominibus
sunt ignobiliores. Deus autem quod rerum om¬
nium causa sit, nullius omnino causa existit: suo
namque fine quiduis perficitur, & quod alterius
est causa, hoc ipso quo propter id est, illud ipsum
perficit. Effectus verò est vt causam perficiat, non
vice versa: maximè verò si causa sit intelligens &
voluntaria, qualis cerrè Deus est. Non enim facit
aliquid, vt eidem subijciatur. Quòd si Deus hac
perficiatur actione, hoc est suum finem seu foelici¬
tatem consequatur, qua in hoc mundo agit quae
vel agenda, vel conseruanda sunt; summum cer¬
Dei bonum non ipsius, sed hominum erit. Hic
siquidem mundus, & quae fiunt in eo, ad hominem
perficiendum facta sunt. Nos itaque Deum (vt
haec vitemus absurda) contemplabimur aliter.
In rebus omnibus duo consyderantur substan¬
tia & eiusdem actiones. substantia suis perficitur
actionibus, quo fit vt quies, rerum imperfectionem
denotet. Deum fatentur philosophi substantiam
esse perfectissimam. quod nisi concederent, mul¬
tis planum faceremus rationibus: Nullam ergo
quietis rationem admittit, sed actione perficitur
perfectissima. Hae sunt autem actionis perfectissi¬
mae proprietates, vt ea suum finem in seipsa ha¬
beat, vt finis ille sit perfectissimus, hoc est, vt sum¬
mus existat, non alij subiectus, & opus exponat
absolutissimum. Substantiae perfectissimae pro¬
prietates hae sunt, vt nec ipsa quietem admittat,
sed perpetuo vigore subsistat & actione sua per¬
fectissimè perficiatur. hoc est sola & semper, vt
nec prius extiterit quàm perfecta esset, semperque
b 2