24
DE
SECRETIS
Mundum
(inquiunt)
ab
aeterno
fuisse
verùm
est
philosophicè,
mundum
etiam
ab
aeterno
non
fuisse,
verum
est
theologicè.
Duplex
ecce
nostro¬
rum
philosophorum
veritas,
&
sibijpsi
quidem
con¬
traria.
Animum
attendite
doctores:
Mundum
ab
aeterno
fuisse
falsissimum
est
philosophicè
&
ab¬
surdissimum:
Hoc
vos
edocebimus,
Mundum
quod
finitum
quiddam
sit
ab
alio
non
à
seipso
existere
fatemini.
Quaerimus
itaque
sitne
mundus
absolutum
opus,
an
verò
in
fieri
consistat?
Idem.
MVNDVM
NON
FIERI,
SED
factum
esse.
CAP.
XXIII.
DVPLICES
sunt
effectus:
Quidam
enim
à
sua
causa
separati
sunt,
vt
domus
ab
architecto:
Qui¬
dam
in
sua
causa
consistunt,
nec
ab
ea
separatim
possunt
subsistere;
vt
calor
in
igne.
Ad
quos
igi¬
tur
effectus
mundum
referemus?
Si
dixeris
mun¬
dum
à
Deo
(cuius
effectum
esse
fatentur
omnes)
substantia
separatum
esse:
Deum
mundo
tem¬
pore
priorem
esse
consequetur:
haec
enim
est
ho¬
rum
effectuum
proprietas.
id
autem
quod
est
alio
quopiam
tempore
posterius,
ab
aeterno
nequa¬
quam
fuit.
Sin
verò
mundum
in
sua
causa
subsi¬
stere
iudices,
vt
calor
in
igne;
noueris
hos
effect¬
substantias
non
esse,
sed
accidentia
eorum,
quibus
insunt,
vt
mundus
in
hac
effectuum
serie
nullo
modo
compręhendi
possit.
Verùm
vt
hoc
melius
intelligatur,
paucis
id
exponemus
apertius.
Mun¬
dus
à
Deo
suum
esse
habet.
quod
hac
voce
fieri
ex¬
primimus.
Fieri
autem
effectus
tum
dicuntur,
cum
id
ipsum
quod
sunt
à
sua
causa
accipiunt,
eo
nimirum
tempore