De
secretis
nature
vult
eis
deus
tale
gratia
facere,
hoc
quidem
non
ex
parte
dei,
sed
ex
parte
cre¬
aturę
causatur.
Respondit
ei
monachus.
Omnia
sunt
deo
possibilia,
vnde
quamuis
tu
sis
indispositus,
potest
te
ab
ista
tribulatione
liberare.
Respondit
ei
Raymundus.
Iuxta
dispositionem
materię
agit
forma.
Item
potestas
dei
&
sua
iustitia
conuertunt,
vnde
dico
quod
in
potestate
ita
est
essentiale
iusti¬
ficare,
sicut
essentiale
posse.
Non
igitur
potest
deus
aliquid,
quin
possit
cum
iustitia,
alias
esset
destructa
vnitas
essentialis
potestatis
&
iustitię,
ex
quo
quidem
multa
horribilia
inconuenientia
sequi
possent,
vnde
dico,
sicut
de¬
us
creauit
hominem
sub
ratione
bonitatis,
vt
ratione
bonitatis
operaret
bonum,
ita
creauit
ipsum
sub
ratione
liberi
arbitrij,
sub
ratione
cuius
volu¬
it,
quod
operaretur
libere,
&
ageret
bene
&
libere.
Alias
enim
si
libere
non
ope¬
raretur,
esset
destructus
in
homine
actus
liberi
arbitrij,
&
operando
bonum
non
haberet
meritum,
quia
ex
defectu
liberi
arbitrij
esset
in
priuatione.
&
sic
deus
esset
contra
iustitiam,
quod
est
impossibile.
Ideo
dico,
quod
me
indi¬
sposito,
vel
quauis
alia
creatura
deus
non
potest
voluntatem
eius
adimple¬
re.
Istud
namque
non
posse
non
ex
parte
dei
principaliter
insurgit,
sed
ex
parte
ineptitudinis
creature,
quę
indisposita
est,
&
insufficiens
ad
talem
actum,
vel
gratiam
recipere.
Videns
itaque
monachus
Raymundum
sic
loqui,
in¬
tellexit
ipsum
habituatum
de
magna
scientia
cui
dixit.
Amice.
In
verbis
tu¬
is
cognoui
te
habituatum
magna
scientia,
rogo
te
vt
reseres
mihi
quis
es
&
quod
est
nomen
tuum,
&
nomen
patrie
tuę.
Raymundus
aunte
recusabat,
sed
tantum
fuit
per
verba
monachi
commotus,
quod
reserauit
sibi
nomen
suum,
nomenque
suę
patrię.
Multo
igitur
gaudio
affectus
est
monachus
eo
quod
Ray¬
mundum
viderat,
quem
tanto
tempore
videre
affectabat.
Et
ait
ei
monachus
Iam
diu
est,
quo
ego
audiui
te
magna
scientia
esse
peritum
&
arte,
&
etiam
tu¬
am
artem
multum
proficere,
maxime
ad
infidelium
conuersionem,
&
etiam
ad
notitiam
quam
plurimorum
secretorum
nature,
quę
via
medicinali,
ac
philosophia
attingi
possunt.
Rogo
te
igitur
Christi
amore
vt
nobiscum
magnam
miseri¬
cordiam
facias,
vt
ex
tua
arte,
siue
scientia
habeamus
fructum,
&
vt
facias
no¬
bis
secretissimum
compendium
de
infirmitatum
remedijs,
quoniam
noueris
nos
hic
diuersimode
fore
grauatos
diuersisque
generibus
infirmitatum
torqueri,
Insuper
si
placet
tibi
vt
per
te
reueletur
si
ars
alchimię
sit
vera,
an
non,
vt
homines
non
cadant
de
honore
suo
ad
paupertatem
&
vltimam
desperatio¬
nem.
Nam
finis
artis
tuę
hęc
est,
vt.s.extirpentur
secte
&
errores,
ac
etiam
fal¬
sitates.
Ait
itaque
Raymundus.
Viginti
septem
anni
sunt,
quibus
non
cesso
laborare,
&
lecturas
maneriei
diuersimode
componere,
sed
tam
modicos
chri¬
sti
famulos
comperio,
quod
iam
nauseat
anima
mea
super
tanto
labore
sine
vtilitate.
Ait
monachus.
Video
affectum
anime
tuę,
qum
vis
vt
tua
ars
per¬
mundum
diuulgetur,
&
omnes
famuli
Christi
instruantur,
qui
postea
discur¬
rentes
per
ydiomata
linguarum
fidem
Christi
per
mundum
diuulgent.
Sed
si
tu
hoc,
quod
a
te
postulo,
opere
compleueris,
ne
dubites,
quod
scientia
tua
conse¬
quetur
finem
propter
quem
est.
Nam
&
istud
oratorium
erit
forsan
initium
illi¬