62
De secretis nature
qualitas vltimata in medicina, quę est forma. ex eo quia vna qualitas aliam
iuuat similem sibi. Ex quo fili est tibi reuelatum, quod vna qualitas, quę secundum
simplicitatem indiuidui, hoc est medicinę simplicis, est patiens secundum compo¬
sitionem est agens, & econtrario multum est tibi fili ista doctrina necessaria
in medicinis in quibuscumque artis medicinalis vtentibus ad componendum me¬
dicinas quascunque & ad sciendum vltimatum gradum resultatum ex pluribus
gradibus, & certificetur quantum potest calefacere, quantum potest desiccare,
quantum potest humectare, quantum potest infrigidare. Quod vero fili sciri
non potest propter confusionem graduationis medicinarum simplicium aliorum
auctorum qualitatem appropriatam ęqualem proprie faciebant qualitati proprie
quod est impossibile, & contra cursum naturę. Nam rege maiorem opor¬
tet esse in regno suo omnibus alijs, quia si aliter esset, non esset rex: & esset de¬
structa simplicitas rerum & damnatio & proprietas propria & actio & passio.
¶Fili valde prolixa est hęc doctrina: sed sumus de intentione plus de hac
materia in pręsenti non tractare: quim in pluribus locis plene tractauimus
de hac doctrina, ad quę te remittimus: vt est liber principiorum medicinę:
qui dicit ars medicine, liber qui dicitur de ponderositate & leuitate ele¬
mentorum. Item liber de regionibus fanitatis. Item liber qui dicitur doctri¬
na de gradibus in quibus ista scientia est satis diffusa, quia per ista quę hic
diximus saris poteris de hac doctrina comprehendere. Quęstio. Pater cur
hic non posuistis omnes medicinas, quę conueniunt & earum gradus, vt ex eis
possint medicinę compositę fieri secnaem traditam doctrinam. Solutio. Fili mi
vt euitetur prolixitas, quim sumus de intentione hunc librum compendiosum fa¬
cere, non autem prolixum. Quo ergo pater cognoscam gradus aliaium medicinarum
hic non explicatatum? Solutio. Fili vt recurras ad antedictaria philoso¬
phorum & secundm propriam qualitatem medicinis impositam in gradu, sic de alijs
appropriatis iudicabis, vt supra tibi diximus.s.si philosophus dicit esse
calidam & siccam, in tali gradu.s.quarto a qualitate quę prius denominatur,
incipies dando medicinę illam proprietatem quia Fili philosophi illam inuene¬
runt, proprius esse in operatione, & postea de alijs qualitatibus iudicabis
per doctrinam tibi traditam superius secundem maioritatem vel minoritatem con¬
cordantię ad propriam qualitatem qunum fili qualitas proprie qualitati alicuius
rei magis concordans est ab ipsa magis diligibilis, & ideo circa seipsam po¬
nit, vt adiuuet seipsam contra actionem sui contrarn. Exemplum in pipere. Ca¬
liditas est propria qualitas, & est in quarto gradu, oportet etiam quod piper
sit compositum ex alijs qualitatibus sicut ex siccitate. Nunc quia caliditas est
rex, consurgit circa se illa qualitas, quę magis secum concordat, quę est sicci¬
tas. Ista qualitas fili non est ęqualis caliditati, cum sit regina, sed est infe¬
rius per vnum gradum. Et quod Fili post siccitarem humiditas magis concordat.
cum caliditate, ideo humiditas in pipere non est ęqualis siccitati, & quia non
est ęqualis, est minor siccitate per distantiam alterius gradus. Item quia frigi¬
ditas est contraria caliditati posita est in pipere infra humiditatem Ex quo filli